Kraakbeen onder de loep

Eén van de voorwaarden voor goed werkende gewrichten is gezond kraakbeen hebben. Dat geldt ook voor sporters.

• Als er artrose ontstaat
• Laatste nieuws van het front

Het kraakbeen is wonderbaarlijk materiaal dat het gewrichtsoppervlak bedekt.
Het is wit en doorschijnend, als porselein. Bovendien is het enorm sterk. Het is nauwelijks vijf millimeter dik, maar het is bestand tegen druk die tot zeven keer het lichaamsgewicht kan bedragen. Het enige probleem is dat het kraakbeen met de jaren begint te slijten. En aangezien het geen zenuwen en evenmin bloedvaten bevat, geneest het ook zeer slecht of zelfs helemaal niet. Op de duur komen er barstjes op de meest drukgevoelige plaatsen, waarna het kraakbeen afzwakt en verdwijnt. Er is dan niets meer dat het gewricht beschermt, met de zo gevreesde artrose tot gevolg.

Als er artrose ontstaat

Het gaat hier om een uiterst courant verschijnsel. Voorbij de vijftig zijn er bij nagenoeg iedereen sporen van artrose merkbaar op de röntgenfoto's van de wervelkolom.
Soms wordt het probleem zo erg dat het gewricht volledig blokkeert. Om een nog onbekende reden krijgen de gewrichten te weinig smeerstof, waardoor de weefsels ontsteken en er witte bloedcellen worden aangetrokken naar de artroseplaats die op hun beurt het kraakbeenomhulsel aanvreten. In het kraakbeen, dat oorspronkelijk zo glad is als porselein, vormen zich dan microscopische kraters, waardoor de beenderen moeilijker kunnen glijden. Artrose verloopt meestal in zogenaamde "congestieve" ontstekingsopstoten waarbij het kraakbeen week wordt en in enkele dagen tijd twee à drie millimeter verdunt. De opeenvolgende aanvallen vreten het gewricht beetje bij beetje aan, tot het soms uiteindelijk moet worden vervangen door een prothese (artroplastiek). Helaas zijn de huidige materialen minder soepel en stevig dan de natuurlijke weefsels en gaan ze slechts zo'n twintig jaar mee. Vandaar dat men zal proberen om de operatie zo lang mogelijk uit te stellen. Ontstekingsremmers kunnen verlichting brengen bij een aanval, maar hebben als nadeel dat de patiënt het gewricht te snel weer belast omdat hij minder pijn heeft. Ook een mogelijkheid zijn preparaten op basis van "chondroïtinesulfaat", dat uit het kraakbeen van dieren (kippen en haaien) wordt gehaald, om te proberen het kraakbeen te versterken.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist op 02/01/2007