Koffie en cafeïne: goed of slecht?

De lijst van de wetenschappelijk bewezen of vermeende voor- en nadelen van koffie en cafeïne is bijzonder lang. Zo zijn sinds 2002 hierover meer dan 300 studies verschenen, waarvan de resultaten elkaar soms tegenspreken.

• Goed om te weten
• Koffie en zwangere vrouwen: een veelbetekenende aversie

Cafeïne zit niet alleen in koffie, maar ook in thee, sommige frisdranken, chocolade en voedingsbereidingen, en is dan ook de meest geconsumeerde farmacologisch werkzame stof ter wereld. Van de 12.000 ton die elk jaar verbruikt wordt, houdt er 54 % rechtstreeks verband met koffie. Het effect van cafeïne op het organisme is complex. Eerst werden haar stimulerende eigenschappen toegekend (nerveus en psychisch), vervolgens hartversterkende, diuretische en spijsverteringsbevorderende. Nadien werd cafeïne gebruikt in de pneumologie wegens haar antispasmodische werking voor de bronchiën, en ze zou ook een perifere vasoconstrictieve werking hebben (long-, nier-, hersen- en kransslagadervaten, vandaar haar positieve invloed op migraine). Bovendien wordt ze in sommige vermageringsproducten gebruikt voor haar invloed op de microcirculatie.

Bij de ongunstige effecten die in sommige studies werden geschreven, vinden we onder meer: kanker, met name borst-, blaas- en colonkanker, glaucoom en ooghypertensie, maar ook miskramen, allergische huidsymptomen, hoge bloeddruk, risico op hart- en vaatziekten, te hoge cholesterol, reumatoïde polyartritis en slaapproblemen. Ziehier de lijst van de als gunstig beschreven effecten: urinewegen, beweeglijkheid van de zaadcellen, ziekte van Parkinson, geheugen, leverkanker en cirrose, mond-, keel- en slokdarmkanker, migraine, verbetering van de darmtransit en van het geheugen.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 22/02/2005

Bronnen: Le quotidien du Médecin, 27 januari 2005 ; Reprod Toxicol 7, 18 (5) : 625-633, juli 2004 (zwangerschap en koffie).