Kinderen van 3 tot 5 jaar

1/ Taal, zicht en gehoor: in de gaten houden!

Taal

Een kind van drie heeft een woordenschat van ongeveer 1000 woorden. Het woordje "ik" wordt rond drie jaar voor het eerst gebruikt (maar vaak ook al vroeger). Vanaf dan gaat de taalontwikkeling systematisch verder.

In enkele - doorgaans onschuldige - situaties gaat u wel beter naar een arts:

• Articulatiestoornissen: moeite met het uitstreken van medeklinkers (f, v, ch, z, j), lispelen (ch wordt s en j wordt z), sissen (met duidelijk hoorbare s-klanken). Remedie: logopedie.
• Taalachterstand: als het kind ook na zijn 4e en 5e verjaardag nog een babytaaltje gebruikt: door elkaar gooien van medeklinkers, weglaten van de laatste lettergreep (buit in plaats van buiten), vereenvoudiging van de complexe fonemen (pant in plaats van plant), enz. Remedie: logopedie.
• Eenvoudige taalachterstand: het kind maakt zijn eerste zinnetje pas na zijn 3e, de taal blijft rudimentair, de woordenschat is klein, de verbindingswoorden en voornaamwoorden vallen weg (telegraafstijl), de tijden van de werkwoorden zijn fout, het meervoud wordt niet gebruikt, de woorden zijn vaak vervormd. Het proces verloopt doorgaans gunstig zolang de verstaanbaarheid goed blijft: logopedie na diepgaand onderzoek. Remedies: psychotherapie en begeleiding door de ouders in ernstige gevallen.
• Stotteren: het ongewild en vaak herhalen of verlengen van klanken, lettergrepen of woorden die de (vlotheid van de) communicatie verstoren. Het treedt enkel op in aanwezigheid van een gesprekspartner. Vooral jongens hebben er last van. Het fenomeen duikt meestal op tussen het 3e en 5e levensjaar, vaak op het moment dat het kind naar school begint te gaan, soms ook na een traumatische ervaring van een gevoelig kind. Stotteren kan met periodes optreden en kan ook vanzelf genezen. Stottertherapie, logopedie en relaxatie kunnen helpen, net zoals psychotherapie bij ernstige psychopathologische problemen. De resultaten zijn wisselend.

Gehoor en zicht controleren
Beide zintuigen moeten in de kindertijd in de gaten worden gehouden om eventuele stoornissen zo vroeg mogelijk te kunnen opsporen. Wees op uw hoede en breng uw huisarts op de hoogte bij het minste probleem:

• Laat de oren en de ogen (gezichtsscherpte) van uw kind controleren als het voor het eerst naar de kleuterschool gaat en anders bij de minste twijfel.
• Laat het een zonnebril dragen bij fel buitenlicht (’s zomers, als er sneeuw ligt en de zon schijnt,...)

2/ Tandhygiëne en preventie

Gezonde melktanden zullen er mee voor zorgen dat de definitieve tanden zich goed innestelen. En gezonde definitieve tanden geven later een stralend gebit en houden lang:

• Ga 1 tot 2 keer per jaar naar de tandarts vanaf 3 of 4 jaar.
• Geef uw kind fluor als de huisarts of tandarts dat nodig vindt.
• Leer het zijn tanden poetsen: ga tot aan zijn 4e verjaardag achter uw kind staan en breng het de (eenvoudige) methode bij die de tandarts heeft voorgedaan. Na zijn 4e verjaardag kan het kind zijn tanden normaal alleen poetsen met fluortandpasta specifiek voor zijn leeftijd.

Artikel gepubliceerd door Dr Philippe Presles op 09/02/2011

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Gezondheidspreventie per leeftijd en geslacht, rubriek Gezondheid van het kind