Jicht: wat u nog niet wist hierover

Jicht, een van oudsher bekende ziekte, wordt gekenmerkt door aanvallen van hevige, meestal monoarticulaire artritis in samenhang met een stoornis in de stofwisseling van urinezuur. De formele medische term luidt dan ook arthritis urica.

• Inleiding
• Symptomen
• Diagnose
• Verloop en prognose
• Behandeling

Inleiding

De term primaire jicht wordt gebruikt voor die gevallen waarbij de verhoging van het urinezuurgehalte in het bloed (hyperuricemie) te wijten is aan een hereditaire stoornis van het urinezuurmetabolisme, waarschijnlijk op een enzymatische basis.In deze gevallen, die het merendeel van de jichtpatiënten vertegenwoordigen, is er een frequent familair voorkomen van de ziekte en vindt men een verhoogd voorkomen van hyperuricemie bij verwanten.Secundaire jicht is de term die gebruikt wordt voor die gevallen waarin hyperuricemie verantwoordelijk is voor de jichtaanval en rechtstreeks verband houdt met een andere, meestal verwante, ziekte.De aandoeningen welke aanleiding geven tot secundaire jicht zijn die aandoeningen waarbij de urinezuurverhoging te wijten is aan een overproductie als gevolg van een verhoogde turnover van nucleïnezuren en verscheidene vormen van chronische nierziekten met inbegrip van chronische loodintoxicatie.Jicht komt meer bij mannen voor dan bij vrouwen, dat wil zeggen: 85 procent tot 90 procent van de patiënten zijn mannen. De piekperiode (van het optreden van het begin van de artritische aanvallen) is bij mannen gesitueerd rond het vijftigste jaar, maar de eerste aanval kan op elke leeftijd optreden.Vóór de puberteit is jicht echter zeldzaam, zij doet dan aan een aangeboren stofwisselingsziekte denken. Bij vrouwen begint jicht gewoonlijk na de menopauze.

Symptomen

In de beginperiode heeft de patiënt tussen de aanvallen gewoonlijk geen klachten; de gewrichten vertonen dan geen afwijkingen. Tussen de eerste en tweede aanval van artritis kunnen er vele jaren verlopen.Naarmate de ziekte langer bestaat is er een neiging tot meer en ernstiger aanvallen, waarbij dikwijls de gelijktijdige aantasting van verschillende gewrichten en langer aanhoudende pijnperiodes optreden. Vóór de introductie van specifieke geneesmiddelen ter controle van de hyperuricemie ontwikkelen ongeveer 50 tot 60 procent van de jichtpatiënten klinisch en radiologisch aantoonbare urinezuurdepots in de weefsels, tofi genaamd.Tofi zijn op het moment van de eerste aanval in geringe mate aanwezig. Meestal worden ze pas een tijd na het ontstaan van de ziekte vastgesteld; gemiddeld tien jaar later. In het algemeen kan men zeggen dat hoe hoger de urinezuurspiegel in het bloed is, des te sneller het verschijnen van tofi en des te talrijker de ontwikkeling.Met betrekking tot de symptomatologie maakt men onderscheid in een eerste en tweede stadium.Eerste stadiumDe belangrijkste kenmerken zijn:- aanvallen van heftige artritis van één gewricht;- aanval meestal in grote teen;- pijn verdwijnt na enkele dagen spontaan. Tweede stadiumDe belangrijkste kenmerken zijn:- aanvallen komen steeds dichter op elkaar;- tussen de aanvallen geen herstel van de artritis;- neerslag van uraten in gewrichten en kraakbeen;- neerslag van uraten in nieren.

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Ziekten en aandoeningen, rubriek Bot, Gewricht, Spieren