Is de rugzak van de kinderen de boosdoener voor rugklachten?

Een zeer goede vraag, waar de resultaten van een studie overtuigende bewijzen voor leveren. In vergelijking met het dragen van een - zelfs zware - rugzak zijn de fysieke passiviteit en overgewicht belangrijkere oorzaken voor het opduiken van lage rugpijn bij kinderen.

Volgens heel wat ouders kan het dragen van een rugzak - vooral als die overvol is - de oorzaak zijn van rugklachten van hun kinderen. Maar zeer weinig argumenten ondersteunen deze hypothese. Zelfs integendeel. De resultaten van een studie die werd voorgesteld op het Congres voor fysieke geneeskunde en revalidatie hebben de neiging net het tegenovergestelde te bewijzen.De gegevens werden verzameld in 184 Amerikaanse scholen in Michigan, bij kinderen van 7 tot 15 jaar. Nadat ze enkele vragen hadden beantwoord (gebruik van een rugzak of niet, fysieke activiteit, verplaatsing van thuis naar school enz.) werden de kinderen klinisch onderzocht en werd hun body mass index (BMI) berekend en hun rugzak gewogen.Ondanks hun slechte reputatie stellen de auteurs vast dat het merendeel van de leerlingen tegenwoordig een rugzak draagt. Bij de jongsten is hij goed voor 5,7% van hun gewicht en 11,4% bij de hogere klassen. Een ander feit is dat de meesten een juiste draaghouding met beide banden negeren; zij hangen hun rugzak dus op slechts één schouder. Bijna eenderde verklaart dat ze ten minste één keer te maken hebben gehad met pijn in de nek, in het midden van de rug of in de onderrug. Maar dit zijn niet de personen die de zwaarste zakken dragen. Op dezelfde manier heeft het feit dat de rugzak op één of twee schouders wordt gedragen geen invloed op de pijn. Volgens wetenschappers kan de ruggengraat zonder problemen gedurende korte tijd een last dragen, bijvoorbeeld de tijd die nodig is om het traject naar school af te leggen. Anderzijds vinden ze het hoge aantal kinderen met rugklachten verontrustend, vooral bij de oudere kinderen. Zij wijzen een beschuldigende vinger naar overgewicht en het gebrek aan lichaamsbeweging. Jongeren met rugklachten hebben namelijk een hogere BMI, stappen of fietsen minder vaak dan hun leeftijdgenoten, kijken vaker naar de televisie en spelen vaak videospelletjes.De auteurs besluiten dat "het optreden van rugklachten verband lijkt te houden met de leeftijd en het sedentaire leven; maar dat het dragen van een rugzak bij reeds aanwezige rugklachten de pijn vanzelfsprekend enkel erger zal maken."

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache op 24/06/2003

Bronnen: Congres voor fysieke geneeskunde en revalidatie, Praag, mei 2003, Bespreking van prof. Andrew Haig.