INTERVIEW: Menopauze: hormonale substitutietherapie

Enkele weken na de publicatie van meerdere studies met betrekking tot hormonale substitutietherapie van de menopauze - studies die heel wat stof hebben doen opwaaien - hebben we Prof. Philippe Chanson om meer uitleg gevraagd.

e-gezondheid: Voor wie is HST bestemd en welke voordelen mogen we ervan verwachten?Prof. Philippe Chanson: HST (hormonale substitutietherapie) is aangewezen bij gemenopauzeerde vrouwen die willen (en van wie de arts wenst) dat het lichaam verder door oestrogenen wordt doordrenkt (of geïmpregneerd). Oestrogenen zijn hormonen die door de eierstokken (of ovaria) worden aangemaakt, maar waarvan de productie bij de menopauze stilvalt. Oestrogenen hebben verschillende effecten bij de vrouw. Naarmate de oestrogeenproductie afneemt, treden dan ook symptomen op ten gevolge van het oestrogeentekort. Door oestrogenen toe te dienen (HST), proberen we die symptomen te behandelen. De behandeling is dus vooral nuttig de eerste jaren na de menopauze, omdat vrouwen dan het meest last hebben van warmteopwellingen. HST verbetert ook de symptomen die het gevolg zijn van een droge vagina. Dat zijn de belangrijkste effecten van HST op korte en middellange termijn. Door die symptomen te verbeteren, verbetert de levenskwaliteit van de gemenopauzeerde vrouwen (althans van een aantal van hen).

e-gezondheid: Welk effect heeft HST op het bot en het hart?Prof. Philippe Chanson: Op lange termijn heeft het oestrogeentekort schadelijke gevolgen voor het bot met een hogere kans op osteoporose (ontkalking [of demineralisatie] en broos [of fragiel] worden van het bot) bij de vrouwen die geen HST krijgen in vergelijking met de vrouwen die wel met oestrogenen worden behandeld. Ook de kans op breuken neemt toe bij het verouderen. Men zou dus kunnen veronderstellen dat men gemenopauzeerde vrouwen zou moeten aanmoedigen HST te volgen. Maar helaas liggen de zaken niet zo eenvoudig. Enkele jaren na stopzetting van de behandeling is de kans op osteoporose weer even hoog als bij vrouwen die nooit HST gekregen hebben. Het botbeschermend effect van HST verdwijnt dus enkele jaren na stopzetting van de behandeling. Welnu, we weten dat osteoporotische breuken over het algemeen optreden bij vrouwen ouder dan 80 jaar. Om breuken te voorkomen, zou men de behandeling dus gedurende zeer lange tijd moeten voortzetten, ook bij bejaarde en hoogbejaarde vrouwen. Is dat redelijk? Er zijn misschien andere manieren om die fracturen bij bejaarde vrouwen te vermijden. Ook werd lange tijd gedacht dat HST bescherming biedt tegen hart- en vaatziekten. Maar volgens twee zeer recente studies zou dat niet het geval zijn. Eventueel, zelfs als een vrouw reeds risicofactoren (diabetes, hypertensie, roken, enz.) heeft, zou de HST het cardiovasculair risico wat kunnen verhogen. Daarom zijn we nu veel voorzichtiger geworden bij het aanraden van HST. Dat betekent een echte "cultuurschok", zeker in de Verenigde Staten, waar HST op ruime schaal werd aanbevolen en effectief werd gebruikt door gemenopauzeerde vrouwen.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door Danielle Pickman op 22/10/2002