Inspanningsincontinentie, wat is het?

Inspanningsincontinentie is ongewild urineverlies bij een inspanning zonder dat er enige behoefte is om te plassen. Het urineverlies wordt veroorzaakt door een verhoogde druk in de buikholte tijdens inspanningen als hoesten, tillen of een andere lichamelijke activiteit.

• Inspanningsincontinentie: een typisch vrouwelijk probleem
• Twee grote mechanismen liggen aan de basis van inspanningsincontinentie
• Oorzaken van inspanningsincontinentie
• Hoe wordt inspanningsincontinentie behandeld?

Inspanningsincontinentie: een typisch vrouwelijk probleem

Tussen 10 en 57% van de vrouwelijke bevolking – de cijfers verschillen van de ene studie tot de andere – heeft last van incontinentie. Het fenomeen verslechtert met de leeftijd. In de Noorse EPICONT-studie werden duizenden vrouwen hierover ondervraagd. Aan de hand van de antwoorden konden wetenschappers incontinentie per leeftijdscategorie indelen. Uit de resultaten bleek dat:

12% van de vrouwen tussen 20 en 29 last heeft van incontinentie,

25 % van de vrouwen tussen 60 en 69 last heeft van incontinentie,

32% van de vrouwen boven de 80 last heeft van incontinentie.

Van alle incontinente patiënten samen, ongeacht de leeftijd dus, lijdt bijna de helft aan inspanningsincontinentie. Inspanningsincontinentie komt ook het meest voor bij jongere vrouwen onder de 50. Bij mannen komt inspanningsincontinentie minder voor en in de meeste gevallen duikt het probleem op na een behandeling voor prostaatproblemen. Inspanningsincontinentie ontstaat door een ontregeling van het ligamenten- en spierstelsel dat instaat voor de sluiting van de urinebuis.

Twee grote mechanismen liggen aan de basis van inspanningsincontinentie

- Verlies van anatomische steun. Normaal worden de blaashals en het eerste stuk van de urinebuis ondersteund door de bekkenbodemspieren en de voorste vaginawand. Zo  blijft de blaashals gesloten als de blaas zich vult of als de druk in de buikholte en op de bekkenbodem verhoogt (bijv. bij een inspanning). Bij incontinentie is die steun nog onvoldoende aanwezig.

- Insufficiëntie van de sluitspier. Dit is te wijten aan een verstoorde werking van het sluitspierenstelsel van de blaas (gladde en dwarsgestreepte spieren), waardoor de urinebuis niet meer voldoende samengedrukt wordt. Het is dus vooral bij inspanningen dat zo’n urineverlies optreedt. Eén keer hoesten kan al genoeg druk op de sluitspier geven om de urinebuis te ‘lossen’. Bij inspanningsincontinentie kunnen de verzwakte sluitspier en bekkenbodemspieren dus niet langer hun controlefunctie vervullen. De druk die tijdens een inspanning (bewegen, hoesten...) door de buik op de bekkenbodem wordt uitgeoefend, is voor de sluitspier en de bekkenbodem te groot. Ze kunnen onvoldoende weerstand bieden, waardoor er urineverlies optreedt.

Artikel gepubliceerd door uroloog in Tenon, Dr M. Dahan op 22/03/2011

Dit artikel maakt deel uit van het dossier Inspanningsincontinentie: praat erover met uw arts!