Ik heb een opgeblazen gevoel. Kan ik niet tegen lactose?

Er zijn helaas heel wat redenen waarom iemand last kan hebben van een opgeblazen gevoel, van onrustige darmen, winderigheid, boeren, krampen, kortom van darmen die in de knoop liggen. Soms is een van die redenen lactose-intolerantie. Tekst en uitleg.

• Wat is lactose?
• Lactase, een kwestie van genen
• Lactose-intolerantie
• U hebt lactose-intolerantie. Wat moet u doen?

Wat is lactose?

Lactose of melksuiker is de suiker van melk. Ook voor wie geen melk drinkt, is het moeilijk om eraan te ontsnappen. Melksuiker zit namelijk om te beginnen - in min of meer grote hoeveelheden - in alle producten die gemaakt zijn op basis van melk,  en dat zijn er heel wat. Daarnaast zit het ook in producten die niet meteen met melk te maken hebben zoals koekjes, fruitsap, gebak en zelfs geneesmiddelen (o.a. middelen tegen constipatie) en dient dan als additief of excipiens (vulstof).

Lactose bestaat uit twee bouwstenen: glucose - het meest voorkomende koolhydraat en de enige van beide componenten die onze cellen gebruiken om energie te leveren - én galactose. Om in die twee stoffen te worden opgesplitst heeft lactose een enzym nodig, het enzym lactase.

Lactase, een kwestie van genen

Lactase wordt aangemaakt door heel specifieke cellen in de darmwand. Voor de geboorte stijgt de activiteit van lactase continu. Ze bereikt een piek bij de bevalling. Het kind kan dus zonder probleem melk drinken bij de moeder.

Eenmaal de zoogtijd voorbij neemt de lactaseactiviteit af. Deze situatie wordt "hypolactasie" genoemd. Maar hypolactasie treedt niet bij alle kinderen op dezelfde leeftijd op. In Azië en Afrika treedt ze al met twee jaar op, in Japan rond 6 tot 8 jaar en in Finland pas in de puberteit, tussen 10 en 15 jaar.

De productievermindering van lactase lijkt dus genetisch geprogrammeerd te zijn, en die programmering verschilt kennelijk al naargelang waar iemand woont. Hoe noordelijker iemand woont, hoe meer lactase hij zal produceren. Hoe zuidelijker hij woont, hoe minder hij er zal aanmaken.

Maar (gelukkig) heel zelden komt er ook een aangeboren tekort van lactase voor.

Artikel gepubliceerd door Paule Neyrat, Diëtiste op 23/05/2011

Bronnen: www.newscientist.com; http://gene-abc.ch/fr; http://www.ploscompbiol.org; University Of California - Los Angeles (2002, January 15). UCLA And Finnish Scientists Identify Genetic Mutation That Causes Lactose ; Cornell University (2005, Juni 2). Lactose Intolerance Linked To Ancestral Environment.