Idealiseren is een verdedigingsmechanisme

Gepubliceerd door Dr. Catherine Solano, arts-seksuologe op 28/04/2009 - 00h00
-A +A

Verdedigingsmechanismen zijn onopzettelijke en onbewuste processen waarmee we grote angsten gemakkelijker kunnen verdragen. Idealiseren maakt deel uit van deze processen.

PUB

De werkelijkheid omvormen


Idealiseren is gemakkelijk. Het is een soort omvormen van de werkelijkheid om ze mooier te doen lijken. Op het eerste gezicht lijkt dat positief, maar waarom idealiseren we iets? Het antwoord is simpel: omdat de werkelijkheid ons niet bevalt, ons pijn doet, ons vreselijke bang maakt. En dus zetten we, zonder dat we het zelfs beseffen, een roze bril op.

Clara heeft net Piet ontmoet. Ze vertelt erover aan haar vrienden. Die kennen hem niet. Ze beschrijft hem als ' een echte prins uit een sprookje. Hij is mooi, goed gekleed, intelligent, attent, amusant, ernstig… ' Haar vriendinnen zijn een beetje sceptisch, ze verdenken haar ervan om de werkelijkheid mooier te doen lijken dan ze is, en Clara is erdoor geïrriteerd. Ze is er rotsvast van overtuigd dat Piet de perfecte man is. Ze idealiseert hem helemaal en op een pathologische manier. Het bewijs daarvoor is dat ze boos wordt als haar vriendinnen haar plagen en zeggen dat ze wakker moet worden. Ze weigert om zichzelf vragen te stellen en kan niet al lachend zeggen: ' Het is waar, ik ben verliefd. Ik ben een beetje partijdig '.

De waarheid - de werkelijkheid dus - is dat Piet een goede kerel is, maar verre van perfect. Maar Clara raakt enorm gestrest bij de gedachte dat ze misschien de ware, de man van haar leven niet vindt. En ze slaagt erin om haar angsten in te tomen door zich in te beelden dat het gelukt is, dat ze hem gevonden heeft. Ze kent Piet nochtans amper 2 uur! Idealiseren stelt Clara gerust.

Sommige mensen blijven heel lang doorgaan met idealiseren, tot lang na de eerste vlindertjes in de buik. Jef is al een hele poos getrouwd en hij vindt zijn vrouw perfect. Tot op de dag dat hij erachter komt dat Betty hem al jaren bedriegt. ' Ik heb niets gezien, en het was nochtans zonneklaar' geeft hij toe. Jef was zo aan zijn relatie gehecht, hij had zo'n grote angst dat er een breuk zou komen dat hij onbewust deed ' alsof ' alles prima ging. Soms idealiseren we ook om agressie te onderdrukken. Misschien had Jef, als hij de affaire(s) van Betty had gekend, heel negatieve gevoelens voor haar ontwikkeld. En sommige mensen kunnen niet omgaan met zulke emoties, omdat ze niet overeenkomen met het beeld dat ze van zichzelf hebben. We kunnen dus iemand idealiseren uit angst om alleen te komen staan, of om ons ervan te overtuigen dat datgene wat we hebben het beste voor ons is. Denken ' mijn vrouw is perfect ' kan een man gelukkig maken, ook al is het geen realistisch oordeel, maar zelfbedrog. En we kunnen het geluk of het zich goed voelen boven de werkelijkheid verkiezen.

Idealiseren van de tijd


Idealiseren gebeurt niet alleen met mensen. Het kan ook gebeuren met dingen en ook met herinneringen. Het is het beroemde ' in mijn tijd was het leven toch beter ' dat we soms van oudere mensen horen. We willen allemaal dat de balans van ons leven positief is, we willen allemaal het gevoel hebben dat ons leven zinvol is geweest. En daarom idealiseren we het verleden soms. Het geeft ons een gevoel van innerlijke rust, we voelen er ons goed bij, en we voorkomen zo de angst die we zouden voelen als de gedachte in ons opkwam: ' ik heb mijn leven laten voorbijgaan en er niets mee aangevangen… '

Idealiseren is algemeen bekeken een veel voorkomend verdedigingsmechanisme dat ook waardevol is. We kunnen het zeker niet als een systematische afwijking gaan zien. Verliefd worden brengt bijvoorbeeld automatisch een voorbijgaande fase van idealisering mee. Door een tikkeltje idealiseren op alle domeinen kunnen we het leven van de goede kant zien en ons beschermen tegen angsten. Idealiseren wordt pathologisch als het tot zelfbedrog leidt en als we weigeren om de werkelijkheid te zien, en dat kan soms heel ver gaan.

Gepubliceerd door Dr. Catherine Solano, arts-seksuologe op 28/04/2009 - 00h00
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Hebt u last van paniekstoornissen? Geüpdatet op 20/04/2009 - 00h00

Soms krijgen we zo'n hevige angst dat we in paniek raken. De angst lokt dan plots lichamelijke symptomen uit die verontrustend lijken, maar die gewoonlijk zeer nuttig zijn omdat ze ons lichaam mobiliseren om een bepaald gevaar te trotseren. In sommig...

Afweermechanismen Geüpdatet op 02/03/2009 - 00h00

Angst is een zeer onaangename, in sommige gevallen zelfs ondraaglijke gewaarwording. Mensen hebben dan ook de neiging om methodes te ontwikkelen die het hen mogelijk moeten maken deze angst te verdragen en gemakkelijker te boven te komen. Die methode...

Tussen zorgeloosheid en angst Geüpdatet op 22/02/2005 - 00h00

Tussen je bij het minste zorgen maken en blind zijn voor elk gevaar ligt een hele waaier aan "gedragsmogelijkheden". Vaak hebben we het moeilijk om het juiste evenwicht te vinden en onze "angstregelaar" correct af te stemmen. Hoe komt dat?

Meer artikels