Hoe kunnen we ons zonnekapitaal in stand houden en waarom is dat belangrijk?

Geüpdatet door Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste op 12/05/2017 - 10h16
-A +A

We weten allemaal dat we onze huid tegen de zon moeten beschermen om zo ons zonnekapitaal zo min mogelijk aan te spreken. Maar hoe kunnen we die balans opmaken? Aan welke risico’s stellen we ons bloot als ons zonnekapitaal te sterk is afgenomen? En vooral: hoe kunnen we dat waardevolle kapitaal zo lang mogelijk intact houden?

PUB

We horen vaak de term zonnekapitaal vallen, maar wat verstaat men daar precies onder? Het zonnekapitaal van onze huid is geen objectieve of meetbare indicator, maar verwijst naar de schade die onze huid in de loop der jaren oploopt onder invloed van de zon. Hoe groter de beschadiging waaraan de huid onderhevig is - zeker in de kindertijd -, hoe meer ons zonnekapitaal afneemt en hoe groter de risico’s worden waaraan we ons blootstellen.

Wat zijn die risico’s?

  • Kwaadaardig melanoom, dat is de meest agressieve huidkanker; de aandoening treft eerder jongere mensen. Ze kan het gevolg zijn van intense blootstellingen aan de zon in de kindertijd of zelfs de vroegste kinderjaren. Melanomen komen bijvoorbeeld voor bij mensen die hun kindertijd in een tropisch land hebben doorgebracht.
  • Huidcarcinomen; ze komen veel meer voor dan melanomen en het aantal gevallen neemt toe met de leeftijd. Carcinomen zijn eerder het gevolg van herhaaldelijke, maar weinig intense blootstellingen aan de zon. Ze komen vooral voor op huidzones die vaak  blootstaan aan de zon (gezicht, romp, enz.). Typische risicopersonen zijn zestigplussers die hun hele leven in hun tuin hebben gewerkt zonder zich te beschermen tegen de zon.

Maar het zonnekapitaal is dus geen meetbaar begrip, in tegenstelling tot de bloedsuikerspiegel en het cholesterolgehalte bijvoorbeeld.

Hoe weet ik of mijn zonnekapitaal al zwaar is aangesproken?

Er bestaan verschillende manieren om de schade in te schatten die de zon al aan onze huid heeft toegebracht. Sommige dermatologen hebben in hun praktijk lampen of camera’s waarmee ze de letsels kunnen bekijken. Maar zelfs met het blote oog kan men zien of de huid al schade ondervonden heeft van de zon, en wel door de onregelmatige pigmentatie ervan. Als de melanocyten - dat zijn de cellen die bij blootstelling aan UV-stralen melanine produceren - namelijk te sterk worden belast, gaan ze minder goed functioneren. Sommige cellen worden overprikkelbaar en vormen dan bruine plekken; andere werken helemaal niet meer, waardoor er witte vlekken verschijnen.

Een huid die meer is blootgesteld, zal trouwens sneller verouderen. Alle typische verouderingssymptomen - van rimpels tot verlies van elasticiteit - zullen dan dus meer uitgesproken zijn.

Wat kunnen we doen om ons zonnekapitaal in stand te houden?

Eerst en vooral moeten we ons tegen de zon beschermen op een voor ons huidtype geëigende manier, en dat al van in de vroegste kinderjaren. In België heeft de meerderheid van de bevolking een huidtype dat als risico wordt beschouwd. Dat betekent dat deze mensen zich het hele jaar door moeten beschermen, ook buiten de vakantieperiodes. Tijdens de middagpauze in de zon lunchen, een wandeling in de natuur maken, enz. Het zijn allemaal situaties waarin het gebruik van een zonnecrème een reflex moet zijn.

Iedereen zou trouwens gedurende zijn hele leven jaarlijks naar de dermatoloog moeten om zich te laten screenen op melanomen. Maar ook een zelfonderzoek is belangrijk: onderzoek één keer per maand - bijvoorbeeld na het douchen - uw hele lichaam, ook uw rug en de achterkant van uw benen dus (dat kan met een spiegel of met de hulp van uw partner) om eventuele onrustwekkende tekenen op te sporen. Op de website van Euromelanoma leest u hoe u te werk moet gaan.

Kan de schade die onze huid oploopt door de zon hersteld worden?

Vanuit zuiver cosmetisch standpunt bestaan er manieren om de beschadiging door de zon te verzachten: crèmes op basis van tretinoïne (een afgeleide van vitamine A) of vitamine C (die is minder irriterend maar ook minder doeltreffend). Fotoverjonging - een methode die gebruikmaakt van licht (laser, gepulseerd licht) - kunnen vlekken als gevolg van blootstelling aan de zon vervagen, maar ook andere tekenen van veroudering - zoals rimpels en verlies van elasticiteit van de huid - bestrijden. Maar let wel: deze methodes maken de aantasting door de zon misschien minder zichtbaar, maar ze verminderen het risico op huidkanker op geen enkele manier. Ze herstellen geenszins uw zonnekapitaal en ontslaan u dus niet van de plicht om u tegen de zon te beschermen, integendeel zelfs!

Initialement publié par Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste le 21/09/2016 - 10h08 et mis à jour par Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste le 12/05/2017 - 10h16

Dit artikel kwam tot stand met de samenwerking van dr. Claire Debusscher, dermatoloog in het Brussels Skin Center.

Bekijk dit artikel
PUB
Lees ook
Zijn UV-filters in mijn dagcrème echt nodig? Geüpdatet op 26/02/2016 - 16h08

UV-stralen spelen een belangrijke rol in de vroegtijdige veroudering van de huid en zijn ook verantwoordelijk voor huidkanker. Om er ons tegen te wapenen, bevatten almaar meer dagcrèmes en andere fonds de teint en BB crèmes (Blemish Balm) UV-filters...

Anti-aging: drie schoonheidstips Gepubliceerd op 23/04/2013 - 11h12

De veroudering van de huid is misschien geen 'echt' gezondheidsprobleem, het is in elk geval een belangrijke bron van ongerustheid voor heel wat vrouwen boven de veertig. Zonder van verjonging te spreken, zijn er toch een aantal oplossingen om er jon...

Blootstelling aan de zon: een goed voorbereide huid Gepubliceerd op 12/05/2017 - 10h15

De zon mag dan wel uitstekend zijn voor onze gemoedsgesteldheid, ze is niet altijd even liefdevol voor onze huid. Om deze voor te bereiden op een slimme blootstelling aan de zon, geven we u twee tips: pas uw voedingsgewoonten aan en... verwen uzelf!

Meer artikels