Het placebo-effect

Dokters hechten er soms geen geloof aan als de patiënt zegt dat de ene of andere behandeling hem genezen heeft. Dat kan niet, het is een placebo-effect, zo klinkt het wel eens bij artsen. Maar wat is een placebo-effect nu precies?

Een placebo is een middel dat qua vorm op een geneesmiddel lijkt, maar het is neutraal en heeft geen chemisch effect. Men kan een placebo voorschrijven dat poeder of suiker bevat in de vorm van geneesmiddelentabletten of gedistilleerd water in de vorm van injecties, maar waar geen actieve bestanddelen inzitten. Deze behandelingen kunnen een 'genezend' effect hebben als de dokter ze omschrijft als doeltreffend en als het vertrouwen van de patiënt in de arts groot is. Dat is wat men het placebo-effect noemt. Een behandeling die logisch en wetenschappelijk gezien geen enkel nut heeft, kan dus toch voor genezing zorgen, ook als ze nep is. De behandeling met zo'n nepmiddel kan heel krachtig zijn: ongeveer 33 à 37%, al naargelang de problemen, van de patiënten zegt dat de behandeling hen geneest of hen beter doet voelen. Het effect is even groot bij geneesmiddelen die wel doeltreffend zijn, omdat het placebo-effect een rol speelt bij de werking van 'echte' geneesmiddelen! De werking van het bijzonder boeiend placebo-effect heeft zeker een psychische component, maar hoe werkt het? Men weet het niet precies, maar het effect is er wel degelijk. Daar zitten artsen en laboratoria mee verveeld. Want hoe kun je nu bij het testen van een nieuw geneesmiddel weten of het echt werkt of dat er eerder sprake is van een placebo-effect? Dat kan men nagaan door het effect van het geneesmiddel met een actief bestanddeel te vergelijken met dat van een placebo. Dat doet men via een zogenaamde dubbelblinde studie waarbij noch de arts, noch de patiënt weet of het toegediende geneesmiddel al dan niet een placebo is. Bij de analyse van de onderzoeksresultaten moet het nieuwe geneesmiddel aantonen dat het meer doeltreffend is dan een placebo. Dat is wel het minste! Het bestaan van het placebo-effect toont aan hoe groot de rol is van overtuiging, mentale kracht en psyche bij het genezingsproces. U hebt er dan ook alle belang bij om een arts te vinden met overtuigingskracht in wie u het grootste vertrouwen heeft. Hoe groter de overtuiging, hoe groter de kans op een geslaagde behandeling!

Artikel gepubliceerd door Dr. Catherine Solano, seksuologe, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 03/01/2006