Hersencirculatiestoornissen

TIA (Transient Ischemic Attack)

Niet zelden wordt een hersenbloeding of hersentrombose voorafgegaan door voorbijgaande verschijnselen die men aanduidt als transient ischemic attack (TIA).Hieronder verstaat men aanvallen van regionale cerebrovasculaire insufficiëntie, zich manifesterend in neurologische haardverschijnselen die niet langer dan 24 uur duren. Wanneer de symptomen of ziekteverschijnselen langer dan 24 uur, maar korter dan één week duren, spreekt men van een reversibele attaque (hersenbloeding).De neurologische uitvalsverschijnselen kunnen ook geleidelijk toenemen en er kan acuut of na een kortere of langere ontwikkelingsperiode een min of meer stationaire toestand ontstaan: het irreversibele herseninfarct.Bij een irreversibel herseninfarct overlijdt 15 procent van de patiënten in de acute fase. Van de overblijvenden is ongeveer 50 procent zwaar gehandicapt, 40 procent in geringe mate en 10 procent kan zijn vroegere activiteiten weer hervatten.Symptomen van een TIA- Een TIA in het stroomgebied van de arteria carotis interna leidt vaker tot een hersenbloeding of hersentrombose dan de aandoeningen in het vertebrobasilaire stroomgebied.De meest voorkomende symptomen van de TIA in het carotis-stroomgebied zijn:- voorbijgaande halfzijdige verlammingen en gevoelsstoornissen;- voorbijgaande afasie bij ischemie in de dominante hemi-sfeer;- voorbijgaande hemianopsie;- voorbijgaande blindheid van één oog. Symptomen van een TIA in het stroomgebied van de arteria vertebralis en arteria basilaris zijn onder meer:- voorbijgaande diplopie;- dysartrie;- draaiduizelingen. Deze laatstgenoemde symptomen treden frequenter op, de symptomatologie is minder karakteristiek en de prognose is minder ernstig dan bij de TIA in het carotis-stroomgebied. Vroege diagnostiek en behandeling, vooral van deze laatste vorm van TIA, is van groot belang, onder meer omdat: - patiënten met een TIA ongeveer tienmaal zoveel kans hebben om een cerebrovasculair accident te krijgen als vergelijkbare personen zonder een TIA; - bij éénderde van alle patiënten met een TIA binnen vijf jaar na het begin van de TIA een irreversibel infarct optreedt. Wat de therapie betreft kan nog het volgende opgemerkt worden. Indien er een cardiovasculaire aandoening bestaat (hartinfarct, hypertensie) is de behandeling hiervan primair. Wat de hoge bloeddruk betreft is de regulatie van het allergrootste belang.Provocerende en predisponerende factoren dienen eveneens zoveel mogelijk vermeden te worden. De patiënt zal door de arts bepaalde dingen ontraden worden en hem zal tevens een aantal leefregels aangeraden worden zoals: - geprogrammeerde lichaamsbeweging; - staken van roken; - aanpassing van werkbelasting; - vermindering van stress.

Diagnostische kenmerken

Diagnostische kenmerken hersenbloeding (apoplexia cerebri) Begin- In het algemeen gedurende bezigheid;- ernstige hoofdpijn Verloop- Snel ontstaan van halfzijdige verlamming;- andere verschijnselen binnen enkele minuten tot een uurVoorgeschiedenis- Soms andere bloedingen in de voorgeschiedenis;- soms andere aandoeningen zoalsacute leukemieaplastische anemielevercirrose.Bewustzijn- Snel progressieve daling bewustzijn tot comaNeurologisch onderzoek- Nekstijfheid;- focale neurologische symptomen;- symptomen gebonden aan bepaalde slagaders.Bloeddruk- Verhoogde bloeddruk.Liquor cerebrospinalis- Veel bloed in de liquor.Schedelfoto- Verschuiving van de glandula pinealis naar de andere zijde.Scan- Duidelijke tekenen van vaatlege ruimte, omgeven door gestrekt verlopende en verplaatste arteriën en venen. Diagnostische kenmerken hersentrombose (thrombosis cerebri) Begin- Vooraf vaak aanvallen van duizeligheid;- afasie met meestal weer volledig herstel tussen de aanvallen;- geen verband met bezigheid.Verloop- Geleidelijke toename van de symptomen binnen minuten tot uren;- soms snelle verbetering van de ziekteverschijnselen.Voorgeschiedenis- Vaak zijn er aanwijzingen voor atherosclerose, vaak van de kransslagaders en de aorta;- er komt nogal eens suikerziekte in de anamnese voor.Bewustzijn- Relatief helder bewustzijn;- eventueel behoud van normaal bewustzijn.Neurologisch onderzoek- Focale neurologische symptomen;- speciaal aan slagaders gebonden symptomen.Bloeddruk- Verhoogde bloeddruk vaak aanwezig.Liquor cerebrospinalis- Heldere liquor.Schedelfoto- Vaak verkalking van de arteria carotis interna.Scan- Arteriële obstructie of vernauwing van de vaten van de circulus van Willis. Diagnostische kenmerken hersenembolie (embolia cerebri) Begin- Acuut begin, gewoonlijk binnen enkele seconden of minuten;- geen hoofdpijn;- gewoonlijk geen voorafgaande verschijnselen;- geen verband met bezigheid.Verloop- Soms treedt snelle verbetering van de symptomen op.VoorgeschiedenisRecent kunnen embolieën voorgekomen zijn in andere organen:- milt- nieren- longen- darmen.Bewustzijn- Relatief behoud van bewustzijn.Neurologisch onderzoek- Focale neurologische symptomen of speciaal aan slagaders gebonden syndromen.Bloeddruk- Meestal normaal.Liquor cerebrospinalis- Heldere liquor.Schedelfoto- Weinig of geen verschuiving van de glandula pinealis.Scan- Arteriële obstructie van de takken van de circulus van Willis. Diagnostische kenmerken subarachnoïdale bloeding Begin- Acuut begin met ernstige hoofdpijn;- geen verband met bezigheid.Verloop- Veelal variabel verloop;- de symptomen zijn meestal het ergst in de eerste dagen.Voorgeschiedenis- Recidiverende perioden van nekstijfheid en hoofdpijn in de anamnese.Bewustzijn- Relatief korte bewustzijnsstoornis.Neurologisch onderzoek- Focale neurologische afwijkingen vaak niet aanwezig;- nekstijfheid;- positief teken van Kernig.Bloeddruk- Verhoogde bloeddruk vaak aanwezig.Liquor cerebrospinalis- Veel bloed in de liquor.Schedelfoto- Soms gedeeltelijke verkalking van de aneurysmawand.Scan- Typische aneurysmata in de circulus van Willis; degeneratieve gebieden achter bloeding. Diagnostische kenmerken intracraniële bloeding Begin- Vaak acuut ontstaan bij jonge patiënten;- geen hoofdpijn;- geen verband met bezigheid.Verloop- De meest kritieke periode valt meestal in de eerste dagen na het begin.Voorgeschiedenis- Herhaalde subarachnoïdale bloedingen en epilepsie in de anamnese.Bewustzijn- Relatief korte bewustzijnsstoornis.Neurologisch onderzoek- Focale neurologische afwijkingen.Bloeddruk- Normale bloeddruk .Liquor cerebrospinalis- Veel bloed in liquor.Schedelfoto- Kenmerkende verkalkingen.ScanKarakteristiek patroon van arterioveneuze misvormingen;- areas met degeneratie van zenuwcellen.

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Ziekten en aandoeningen, rubriek Hersenen, Zenuwen, Geheugen, Geestesgesteldheid, Slaap