Hersenbeschadiging

Diagnose

De diagnose infantiele encefalopathie moet zo vroeg mogelijk gesteld worden, daar door adequate therapeutische maatregelen in een vroeg stadium de abnormale bewegingspatronen tot op zekere hoogte geremd en gecorrigeerd kunnen worden en contractuurstanden voorkomen kunnen worden.Er zijn talrijke symptomen die reeds in een vroeg stadium op een beschadiging van de hersenen wijzen. Soms valt een primitieve houding van het kind op, dat bijvoorbeeld achterover ligt met opgeslagen armen. In enkele gevallen valt het de moeder op dat het kind ongewoon stijf is of stijfheid vertoont van armen en benen bij dagelijkse handelingen als het wassen. Sommige baby's zijn apathisch, ongewoon stil en rustig, andere zijn hyperactief en overprikkelbaar.Ook dienen de ouders en verzorgers te letten op convulsies, kreunen, hoge kreetjes, braken, heftige oogbewegingen, angstige gelaatsuitdrukkingen en excessief kwijlen. Een verlaagde tonus van de spieren en een verminderde beweeglijkheid (hypomobiliteit) kunnen een ernstig voorteken zijn. Vooral de combinatie van een aantal symptomen is van veel betekenis.Kinderen met bovengenoemde verschijnselen moeten nauwlettend gevolgd worden. Bij een aantal kan er sprake zijn van een verhoogd risico met betrekking tot de ontwikkeling van infantiele encefalopathie. In het algemeen ontwikkelt de meerderheid van deze kinderen zich echter volkomen normaal.Gedurende de eerste zes tot negen maanden kan de diagnose moeilijk zijn, omdat de verhoogde tonus van de spieren zich niet voor de zesde maand ontwikkelt. In veel gevallen is er voor die periode juist sprake van een verlaagde tonus.Daar er weinig specifieke onderzoekmethoden zijn voor het stellen van de diagnose infantiele encefalopathie zal de arts zijn conclusies moeten trekken uit gegevens van de anamnese en het algemeen neurologisch onderzoek (inspectie, onderzoek van reflexen, reacties, spierfucntie en dergelijke). Scans van de hersenen (CT-scan of MRI-scans) geven in het algemeen geen uitsluitsel.Voor de diagnose van cerebrale dysfunctie is een aantal afwijkingen in het normale reflex- en reactiepatroon van het kind in het eerste levensjaar van grote betekenis.Deze symptomen zijn: - Het blijven bestaan van de asymmetrische tonische nekreflex (ATNR) na de vierde tot vijfde maand. - Het gebald houden of moeilijk openen van een of beide vuistjes na de vierde tot vijfde maand. - Het optreden van hypertonie (verhoogde spierspanning) van de musculus erector spinae bij het optillen van het hoofd na de vierde tot vijfde maand. - Het ontbreken van rotatie van de romp na de negende maand.In minder dan 20 procent van de gevallen, zoals uit omvangrijk statistisch materiaal blijkt, wordt de diagnose infantiele encefalopathie ten onrechte gesteld. In de helft van deze gevallen betrof het kinderen met uitsluitend een mentaal defect. In een veel kleiner aantal was er sprake van andere neurologische aandoeningen zoals neuromusculaire ziekten en leukodystrofieën.

Behandeling

De complexiteit van de aandoening en de variëteit in de symptomatologie vereisen een multidisciplinaire aanpak. Al naar de aard van de handicap kunnen een of meer leden van het medisch team ingeschakeld worden, zoals de kinderarts, de neuroloog, de orthopedisch chirurg, de oogarts, de revalidatie arts, de psycholoog en een of meer leden van het paramedisch team, zoals de fysiotherapeut, arbeidstherapeut, logopedist, etc.Het therapieprogramma bestaat in het algemeen uit een groot aantal elementen, die in groepsverband besproken worden en uitgevoerd worden door verschillende therapeuten, elk deskundig op hun eigen gebied. Tot de therapieën behoren onder andere:- paramedische behandelingen, zoals fysiotherapie, bewegingstherapie, arbeidstherapie, motorische ontwikkelingstherapie, logopedie, psychomotorische en sensorische training, - orthopedische behandeling, zowel conservatief in de zin van gipsspalken, beugels en dergelijke, alsook operatieve ingrepen; - medicamenteuze behandeling, meestal ter ondersteuning van hetzij de paramedische, hetzij de orthopedische behandeling; - sociale begeleiding, psychotherapie, begeleiding van de ouders, pedagogische begeleiding en dergelijke.

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Ziekten en aandoeningen, rubriek Hersenen, Zenuwen, Geheugen, Geestesgesteldheid, Slaap