
Er bestaan vele definities van het begrip intelligentie. In de meeste definities komen de volgende aspecten naar voren: het in abstracte begrippen kunnen denken en redeneren en het kunnen gebruiken van deze functies voor aanpassingsdoeleinden.
Zo gedefinieerd is intelligentie dus afhankelijk van taalvaardigheid. De tests voor zuigelingen bestaan dan ook uit andere, namelijk sensomotorische opgaven en kunnen dus de latere intelligentie van een kind niet voorspellen. Zij hebben echter nut voor het constateren van neurologische en mentale tekortkomingen.
Hoe groter het aantal verbale opgaven van een test met toenemende leeftijd wordt, des te nauwkeuriger kan de volwassen intelligentie voorspeld worden. Relatief betrouwbare gegevens zijn pas te verwachten van zes tot zeven jaar. Het intelligentiepeil hangt af van erfelijkheidsfactoren en van de omgeving. Verschillende onderzoekingen laten er weinig twijfel over bestaan dat erfelijkheidsfactoren grenzen bepalen waarbinnen de omgeving kan remmen of bevorderen.
Welke nu zijn deze omgevingsfactoren? Angst reduceert het prestatieniveau.
Ook motivatie beïnvloedt de uitvoering van specifieke taken. Verder heeft taalontwikkeling een belangrijke invloed. Het hoeft dus geen verwondering te wekken dat kinderen uit lagìre sociaal-economische milieus lager scoren dan kinderen uit hogere milieus. Vele opgaven zijn theoretische taken waaraan in hogere milieus meer waarde wordt gehecht dan in lagere, zodat ze kinderen uit hogere milieus meer aanspreken.
Verder werd reeds vermeld dat de taalontwikkeling in de lagere milieus wat achterblijft, zodat kinderen uit lagere klassen in het nadeel zijn.
Het is gebleken dat bij verhuizing naar een meer stimulerende buurt de intellectuele prestaties toenemen.
Welke factoren spelen een rol bij individuele schommelingen in het intelligentieniveau? In de eerste plaats de algemene gezondheidstoestand. Verder psychologische aanpassing en huiselijke omstandigheden. Bij plotselinge verslechteringen van schoolprestaties zal de schoolpsycholoog altijd vragen naar moeilijkheden of veranderingen thuis of op school.
31/01/2003
Medica Press