Gevaar voor cataract

Bij openluchtsporten worden we te sterk blootgesteld aan zonnestraling. Dat kan schadelijke gevolgen hebben, onder meer cataract…

• Preventieve voeding

Cataract is een oogaandoening die veroorzaakt wordt door de geleidelijke vertroebeling van de oppervlaktelagen van de ooglens. De hoofdschuldige is uiteraard de zon, die via de UV-stralen de vorming van vrije radicalen bevordert, die de polyonverzadigde vetzuren aanvallen. De ziekte komt zelden voor onder de 40 jaar, maar slaat soms wel toe bij topsporters. Zo maakte Runner's World enkele jaren geleden melding van een studie waaruit bleek dat het risico twee keer hoger ligt bij atleten die geen zonnebril dragen tijdens hun dagelijkse trainingen (*). Ook alle hoogtesporten (alpinisme, ski) zijn risicosporten, omdat het licht weerkaatst op ijs en sneeuw. Hetzelfde geldt voor watersporten en bij zeer zonnig weer. Ook tennis hoort daarbij! Uren in de zon trainen en daarbij telkens enkele fracties van een seconde in de zon moeten kijken bij de opslag, leidt tot vroegtijdige oogslijtage. Jennifer Capriati mocht dit aan den lijve ondervinden, want ze moest een paar jaar geleden onder het mes voor beginnend cataract. "Mijn probleem is dat ik te veel in de zon kom", zo verklaarde ze aan journalisten na de Masters 2002. Misschien had ze beter op haar voeding moeten letten?

Preventieve voeding

Bij cataract komen namelijk vaak voedingstekorten aan het licht, onder meer aan vitamine C en E, allebei antioxidanten. Ook sommige moleculen lijken de evolutie van cataract te kunnen tegenhouden. Luteïne en zeaxanthine bijvoorbeeld, die aanwezig zijn in rode kool, flavonoïden in thee en de talrijke pigmenten in groenten en fruit. At Jennifer wel genoeg groenten en fruit? Had ze nog andere gezondheidsproblemen? De vertroebeling van de lens houdt namelijk vaak verband met allergieën (eczeem, astma) en met regelmatig gebruik van geneesmiddelen zoals cortisone. Dat iemand op zo jonge leeftijd (26 jaar) een operatie moet ondergaan, wijst echter toch op een zekere onachtzaamheid. Om te vermijden dat dit soort situaties zich al te vaak herhaalt, probeert men een preventief onderzoek te ontwikkelen, onder meer voor sporters die het grootste risico lopen. Zo staat vast dat er een zeer nauw verband bestaat tussen deze ziekte en de verhoging van een biologische marker, de glutathionperoxidase in de rode bloedcellen. De verklaring voor dit verschijnsel blijft een mysterie. Misschien slaat het afweersysteem tegen de vrije radicalen op hol? Hoe dan ook, als deze marker stijgt, neemt het risico op cataract met maar liefst 600 % toe. Vandaar dat een verhoogde concentratie glutathionperoxidase als criterium zou kunnen gelden voor een preventief onderzoek.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist op 02/08/2005

Bronnen: * Runner's World, juli 2001.