De genen snellen ons ter hulp

Gepubliceerd door Pierre Dewaele, wetenschappelijk journalist op 03/12/2002 - 00h00
-A +A

Als het gaat over genetica en genoom, denken we dadelijk aan klonen. Maar daarmee wordt al snel vergeten dat we met dergelijke informatie een zeer precieze diagnose kunnen stellen en een even precieze behandeling kunnen instellen.

PUB

Een jong bedrijf uit Namen, EAT SA (Eppendorf Array Technology SA), heeft een techniek ontwikkeld die gebaseerd is op het opsporen van genen bij bepaalde ziekten.De onderzoekers hebben dan een specifiek systeem ontwikkeld om bacteriën of kankercellen in een monster op te sporen. Daarvoor worden stukjes van het gen waarnaar men zoekt, van het DNA (een soort genetische identiteitskaart) op een speciale plaat "gekleefd". Het DNA op de plaat wordt dan in contact gebracht met een monster. Als het bewuste gen er zich in bevindt, treedt een reactie op; zoniet gebeurt er niets. Een dergelijk detectiesysteem wordt “biochip” genoemd. EAS SA, een spin-off van de research laboratoria van de Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix de Namur (FUNDP), heeft een patent genomen op het systeem.Neem bijv. een ziekte die door een microbe wordt veroorzaakt. Het laboratorium kan het bijv. moeilijk hebben om een bacterie op te sporen: het is enerzijds soms moeilijk de bacterie te isoleren en anderzijds bestaan er vaak verschillende stammen die al dan niet resistent kunnen zijn tegen een antibioticum.

De resistente bacteriën achterhalen

Bovendien moeten vaak meerdere tests worden gedaan bij alle patiënten die zich in een ziekenhuisdienst bevinden. Dat neemt tijd in beslag. Vaak kan de behandeling dan niet eerder worden ingesteld, wat gevaarlijk kan zijn. De Naamse groep van Prof. José Remacle (FUNDP) heeft een genetische test ontwikkeld voor een zeer specifieke bacterie: de stafylokokken. Stafylokokken komen overal in het milieu voor en er bestaan verschillende soorten van. Sommige zijn resistent tegen antibiotica: MRSA is een methicillineresistente Staphylococcus aureus. Het is belangrijk dat een dergelijke bacterie dadelijk in het ziekenhuis kan worden opgespoord! Met de klassieke tests duurt dat ongeveer 48 uur, met het Naamse systeem kan dat in 24 of zelfs 12 uur, en in een nabije toekomst hopen de onderzoekers het resultaat binnen 2 uur te kunnen geven! De kiemen kunnen zich dan niet verspreiden en men hoeft de patiënten dan ook niet meer te isoleren, wat duur is en potentieel traumatiserend werkt.

Ook voor kanker...

In samenwerking met het Bordet Instituut werd een test ontwikkeld om de agressiviteit van borstkanker te evalueren. U herinnert zich nog dat het bedrijf Myriad Genetics de prijs van zijn test waarmee kan worden nagegaan of een vrouw risico loopt op borstkanker, verhoogd heeft van ongeveer 250 euro tot 3.000 euro (zie ook "http://www.e-gezondheid.be/nederlands/article.asp?idarticle=3133&idrubrique=240"). Dat heeft in Europa heel wat beroering teweeggebracht. De Naamse onderzoekers hebben het probleem omzeild. Het was niet mogelijk de vatbaarheidsgenen zelf op te sporen, daar het Amerikaanse bedrijf daar een patent op heeft. De Naamse onderzoekers hebben echter ontdekt dat dezelfde resultaten konden worden behaald door 40 genen te testen. Zoiets zou natuurlijk moeilijk manueel kunnen gebeuren.Maar dankzij biochips kunnen de onderzoekers tientallen genen tegelijkertijd testen. Door ze op een gewone registreerbare CD te plaatsen, kunnen meerdere honderden tests worden uitgevoerd. De resultaten kunnen overigens op de CD worden geschreven! Ook het aflezen van de tests geeft geen problemen meer: ze worden automatisch door een computer afgelezen.Een groep uit Leuven heeft voor een gelijkaardig onderzoek de tweejaarlijkse prijs van het bedrijf Siemens gekregen (zie “Slaapstoornissen: zichzelf thuis testen”). Prof. Yves Moreau en zijn medewerkers hebben een aantal tests ontwikkeld om na te gaan of een ovariumtumor gevaarlijk is.

Verwacht wordt dat de tests binnen 2 jaar op de markt worden gebracht.
Gepubliceerd door Pierre Dewaele, wetenschappelijk journalist op 03/12/2002 - 00h00 Inhuldiging van het University Technology Center, Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix, Namen, 22 november 2002. Overhandiging van de tweejaarlijkse prijs Siemens, Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek, Brussel, 25 november 2002.
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Vatbaar of niet? Geüpdatet op 13/05/2002 - 00h00

Zoals beloofd, eindigen we de reeks over het colloquium "De mens testen" met vatbaarheidstests. Deze zijn van belang in ons dagelijks leven en zouden een grote invloed kunnen hebben op de markt van de tewerkstelling.

Opsporing van borstkanker: duurder! Geüpdatet op 03/02/2002 - 00h00

In België wordt een efficiënte campagne gevoerd om borstkanker op te sporen, maar Europa verleent een octrooi voor de vatbaarheidsgenen voor borstkanker. Het rechtstreekse gevolg daarvan is dat opsporingstests die een beroep doen op deze genen, voor...

Aids beteugelen! Geüpdatet op 02/03/2002 - 00h00

Aids (acquired immuno-deficiency syndrome of verworven immunodeficiëntiesyndroom) wordt veroorzaakt door een infectie met het humane immunodeficiëntievirus (HIV). Vroeger liep de ziekte snel fataal af, maar de behandeling is er aanzienlijk op vooruit...

Meer artikels