Gehoorstoornissen

Publié le 11/03/2003 - 00h00
-A +A

Het menselijk oor wordt uit alle richtingen met indrukken belaagd - zelfs om hoeken en door de muren heen.

1. Gehoor

Normaal gesproken hoort de mens voornamelijk door geluidstrillingen via de gehoorgang, het trommelvlies en de gehoorbeentjes. Geluidsgolven die de holte van de oorschelp bereiken, brengen het trommelvlies aan het trillen. De trillingen worden overgebracht naar de drie beentjes van het middenoor - de hamer, het aambeeld en de stijgbeugel die met elkaar en met het trommelvlies en het ovale venster zijn verbonden. Dit ovale venster heeft slechts 1/16e van het oppervlak van het trommelvlies en de drie beentjes werken als mechanisme om de trillingen erop te versterken. SlakkenhuisHet slakkenhuis ligt diep in het bot aan de zijkant van de schedel. Het is een met vocht gevulde buis die als een spiraal twee-en-een-half keer draait om een centrale kern van bot. Het is met het middenoor verbonden door de ovale en ronde vensters, die respectievelijk bedekt zijn met de beenachtige voet van de stijgbeugel en een membraan. Het slakkenhuis bevat het feitelijke gehoororgaan: het orgaan van Corti. Dit is een verzameling gespecialiseerde zintuigcellen (circa 15.000) op een centraal geplaatste vezelige laag, het basaal membraan.De trillingen, via de oorschelp doorgegeven naar de voet van de stijgbeugel, veroorzaken minieme drukveranderingen in het vocht van het slakkenhuis. Deze drukgolven keren naar het middenoor terug bij het ronde venster, na door het slakkenhuis gegaan te zijn en de zintuigcellen in het orgaan van Corti geactiveerd te hebben.Geluiden (of beter drukgolven) veroorzaken een zich voortplantende golf in het basaal membraan, zoals een golf loopt door een touw dat aan één kant wordt bewogen. De grootte en snelheid van deze golf hangt af van de hoogte en kracht van het geluid.

2. Zintuigcellen

De eigenlijke zintuigcellen van het gehoororgaan zijn trilhaarcellen, die in rust een elektrische lading bezitten, zoals alle prikkelbare cellen van de zintuigen en het zenuwstelsel. Elke trilhaarcel kan worden vergeleken met een kleine microfoon die alleen in staat is één bepaalde geluidsfrequentie op te vangen en te verwerken.Bij prikkeling van zo'n trilhaarcel door beweging (ombuigen) wordt deze ontladen (zoals een accu of batterij zich plotseling kan ontladen) waardoor een elektrische prikkel ontstaat. Deze elektrische impuls of signaal wordt overgebracht op de zenuwvezel van die trilhaarcel en vervolgens via de gehoorzenuw als elektrische signalen naar de hersenen geleid. Men vindt in het slakkenhuis een rij trilhaarcellen die verloopt van de basis tot de top. De werking van het slakkenhuis berust erop dat verschillende gedeelten van deze rij trilhaarcellen geprikkeld worden door verschillende toonhoogten van geluid. GeluidstrillingenDe trilhaarcellen staan op een membraan die aan de basis van het slakkenhuis veel stugger is dan aan de top. Hierdoor veroorzaken geluidstrillingen met een hoog trillingsgetal een grote uitwijking van het deel van deze membraan direct bij het ovale venster. Die met een laag trillingsgetal veroorzaken de grootste uitwijking juist in de top van het slakkenhuis.Het hoorbare geluid strekt zich bij jonge volwassenen uit van circa 16 Hertz (trillingen per seconde) tot 20.000 Hertz. Hoe groter de plaatselijke uitwijking van het genoemde membraan, hoe meer de trilharen verbogen worden en hoe sterker de cellen worden geprikkeld. Iedere haarcel heeft dan ook afhankelijk van zijn plaats in het slakkenhuis een karakteristiek voorkeurstrillingsgetal.Geluiden met een trillingsgetal van circa 500 tot 4000 Hz behoeven de minste sterkte om nog een geluidswaarneming te veroorzaken. Zij worden dus het gemakkelijkst gehoord: het gehoororgaan is voor deze tonen het gevoeligst.De zeer hoge en zeer lage tonen hebben een veel grotere geluidssterkte nodig om te worden gehoord. Het gebied waarin ons gehoor het meest gevoelig is, is tevens het voor ons zo belangrijke gebied van de menselijke spraak.Een zeer belangrijk gedeelte van de spraak bestaat uit geluiden van deze toonhoogte. Weliswaar doet zich in het verstaan van de spraak ook de invloed van hogere tonen gelden, maar hoe belangrijk het genoemde deel is bewijst de telefoon, die geen tonen overbrengt met een trillingsgetal boven de 2000 Hz. De ontbrekende boventonen waaraan we wel gewend zijn 'denken' we er onbewust bij op basis van de lagere tonen die ons door de oorschelp van de telefoonhoorn bereiken.De gevoeligheid van het menselijk oor voor geluidsprikkels in dit spraakgebied is bijzonder groot. Als de drukgolf van een geluidsbron bij de genoemde toonhoogte het trommelvlies bereikt, begint dit zeer fijne vlies heen en weer te bewegen.De moleculen in de ons omringende lucht zijn voortdurend in beweging. Ware de gevoeligheid van het oor nog groter dan zouden deze buitengewoon kleine bewegingen reeds tot een geluidsindruk voeren en dan zouden wij niet in staat zijn boven dit voortdurende geruis uit de voor ons nuttige geluiden te horen.

Publié le 11/03/2003 - 00h00
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Waarom verlies je aan gehoor met de leeftijd? Gepubliceerd op 26/01/2017 - 12h29

Hoe ouder je wordt, hoe groter de kans dat je minder goed hoort. Er is sprake van ouderdomsslechthorendheid of presbyacusis. Aan de oorsprong kan een waaier van oorzaken liggen, waarvan lawaai en het afsterven van zenuwcellen de meeste voorkomende zi...

Hoe ervaart uw kat de wereld om zich heen? Geüpdatet op 01/08/2006 - 00h00

Uw kat is steeds alert en ervaart de omgeving niet op dezelfde manier als u. Dat besef kan u helpen om hem nog wat beter te begrijpen. De reukzin en het nachtzicht van deze beruchte jager zijn bijvoorbeeld veel beter dan de onze...

Tien tips om reisziekte te voorkomen Gepubliceerd op 18/05/2016 - 17h27

Bleekheid, zweten, misselijkheid... het zijn typische kenmerken van reisziekte waar heel wat mensen mee kampen als ze zich verplaatsen. Wilt u met een gerust gemoed op vakantie vertrekken? Neem dan uw voorzorgen en pas de onderstaande trucjes tegen r...

Meer artikels