Geestelijke gezondheid: heb ik een psychiater nodig?

Het overkomt ons allemaal wel eens dat we ons de cruciale vraag stellen: "Ben ik gek geworden?" Maar hoe moeten we daarmee omgaan?

• Allemaal in hetzelfde schuitje
• Niet alleen slaapproblemen
• Angsten, angststoornissen & Co
• Ken uzelf
• Wanneer raadplegen? Enkele alarmsignalen

Allemaal in hetzelfde schuitje

We zitten allemaal wel eens in een periode dat we ons psychisch niet lekker voelen. Dat is normaal! Neerslachtigheid bijvoorbeeld is normaal in een rouwproces, angst hebben voor een examen is heel logisch en zet er ons trouwens toe aan om de stof nog eens door te nemen... Tijdelijke slaapproblemen door conflicten in een relatie zijn niet onrustwekkend, zolang ze maar niet blijven aanslepen. Deze symptomen zijn zeker niet leuk, maar het zijn normale reacties van ons lichaam op ongewone situaties die we als bedreigend ervaren. Deze symptomen zijn wel ongewoon als ze optreden in heel banale situaties, of als ze te lang aanhouden. Een intens angstgevoel bijvoorbeeld is normaal als we ernstig ziek zijn, maar niet als we een spin zien. Het is heel normaal dat u in paniek raakt bij een bankoverval, maar niet als u in de supermarkt in de rij staat en de mensen achter u staan te drummen. Rouwen na een overlijden is normaal zo lang het enkele weken of maanden duurt, maar het mag geen jaren duren.

Niet alleen slaapproblemen

Als we 's nachts geen oog dichtdoen omdat er 's anderendaags een belangrijke vergadering op de agenda staat of omdat we ruzie met de kinderen hebben gehad, krijgen we in feite een boodschap van onze hersenen. Die zegt: "Er is iets wat niet gaat, je moet een oplossing zoeken". Maak er dus geen drama van, maar minimaliseer uw slaapproblemen ook niet. De slaap is een vitale functie, we kunnen gewoon niet zonder. "Alarmsignalen zoals slapeloosheid zijn nuttig, vertelt dr. Serge Zombek, hoofd van de medisch-psychologische afdeling van het UZ St.-Pieter in Brussel. Ze leren ons dat onze gebruikelijke aanpassingsmechanismen niet meer toereikend zijn". Slapeloosheid gaat vaak samen met andere signalen zoals lusteloosheid, moedeloosheid of neerslachtigheid. Kortom, allemaal aanwijzingen dat er misschien een depressie in het spel is. In dat geval heeft het geen zin om de slaapproblemen te behandelen met slaappillen. U moet de oorzaak aanpakken, de depressie dus. Psychiaters en psychologen kunnen medicamenteuze en psychotherapeutische remedies aanbieden om een einde te maken aan de slapeloosheid.

Artikel gepubliceerd door Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste op 04/01/2010