Gastro-oesofageale reflux veroorzaakt otitis met effusie bij kinderen

Het terugvloeien van maagsap tot in het middenoor zou bij kinderen een otitis met effusie veroorzaken. Derhalve moet de oorzaak van het probleem worden aangepakt.

• Van de maag tot het oor...

Gastro-oesofageale reflux of GOR wordt gekenmerkt door het terugvloeien van maagzuur van de maag naar de slokdarm. Dat komt doordat de sfincter (sluitspier) tussen de slokdarm en de maag niet goed werkt. Als de sfincter zich niet sluit nadat het voedsel gepasseerd is, kan het maagzuur terugvloeien en 'brandwonden' van de slokdarm veroorzaken. Maar daar blijft het niet bij. GOR kan ook aandoeningen van de luchtwegen veroorzaken, zoals sinusitis en astma: het maagsap kan immers terugstromen tot in de sinussen en de bronchi. Volgens een recente studie van Britse artsen zou het maagzuur ook kunnen terugvloeien tot in het middenoor en een middenoorontsteking (otitis media) veroorzaken.

Van de maag tot het oor...

Om na te gaan of maagsap inderdaad kan terugvloeien tot in het oor, onderzochten Andrea Tasker en medewerkers het middenoor van kinderen met een otitis met effusie op de aanwezigheid van pepsine. Pepsine is een enzym dat afkomstig is van de maag. Ze voerden daarvoor een paracentese (insnijding in het trommelvlies) uit voor de plaatsing van een "drain" (buisje om lucht door te laten) en op dat ogenblik werd vocht uit het middenoor opgezogen. In 83% van de gevallen werd pepsine in het middenoorvocht aangetroffen. De auteurs van de studie veronderstellen dat het maagsap door de buis van Eustachius (een kanaal tussen de keel en het middenoor) tot in het middenoor (dat net achter het trommelvlies ligt) zou geraken als het kind op de rug ligt. Het zure vocht zou een ontsteking van het slijmvlies van het middenoor veroorzaken, wat bacteriële infecties in de hand zou werken met een otitis met effusie als gevolg. In tegenstelling tot een acute oorontsteking veroorzaakt een otitis met effusie geen hevige pijn of koorts. Het vocht dat zich achter het trommelvlies opstapelt, kan echter gehoorverlies teweegbrengen, wat een handicap kan vormen op school.Een dergelijke otitis moet dus aan de oorsprong worden aangepakt: men moet dus het maagslijmvlies behandelen als tenminste aangetoond is dat reflux de oorzaak van het probleem is. GOR kan gemakkelijk worden behandeld met zuursecretieremmers, een dieet en vermijden van bruisdranken. Een preventieve werking waarmee heel wat ongemakken voorkomen kunnen worden.

Artikel gepubliceerd door Aanpassing: Pierre Dewaele op 23/02/2002

Bronnen: Tasker, Lancet 2002, Vol. 359, n°9305, 9 februari 2002, p. 493.