Evenwichtsapparaat

Het evenwichtsapparaat of evenwichtsorgaan is het zintuigorgaan voor het evenwicht, gelegen in het binnenoor en bestaande uit voorhof en halfcirkelvormige kanalen.

• Structuur en functie
• 2. Evenwichtsreflex
• 3. Evenwichtsstoornis

Structuur en functie

Het evenwichtsorgaan wordt geïnnerveerd door de nervus vestibularis, waardoor sensaties van stand in de ruimte en van draaibeweging worden veroorzaakt.Aangevuld met de waarnemingen van de ogen en het spiergevoel vormt het de evenwichtszin, die bij iedere verstoring van het evenwicht spiergroepen prikkelt om de stand of de houding van het lichaam zodanig te veranderen dat het evenwicht wordt hersteld.De werking berust op de prikkeling van de zintuigcellen met haarzoom-pjes door de zogenoemde evenwichtsteentjes en op de traagheid van de vloeistof in de zogenoemde halfcirkelvormige kanalen waaruit het evenwichtsorgaan bestaat.Bij het begin van iedere beweging blijft deze vloeistof als het ware enigszins achter op de verplaatsing van de omgeving, dat wil zeggen op de wand van de halfcirkelvormige kanalen (het semicirculaire systeem).Uiterst fijne haartjes die in de vloeistof steken buigen onder invloed van de optredende vloeistofstroom door in een richting tegengesteld van het hoofd. De aan de haartjes verbonden zintuigcellen geven de veranderingen via een sterk ontwikkelde zenuwverbinding door aan de hersenen.

2. Evenwichtsreflex

Bij het reguleren van het evenwicht spelen evenwichtsreflexen een belangrijke rol. Dit zijn automatische spierbewegingen die optreden bij standveranderingen van het hoofd door prikkeling van het evenwichtsorgaan.Deze reflexen gaan uit van het ronde en ovale zakje (sacculus en utriculus)ü die de oriëntatie van het hoofd ten opzichte van de richting van de zwaartekracht aan de hersenen doorgeven. Wijkt het hoofd, eventueel samen met de romp, van de normale stand af, dan leidt dit tot reflexmatige bewegingen die de afwijking tegengaan. Valt bijvoorbeeld het hoofd naar rechts, dan zullen de spieren aan de linker zijkant van de hals en de nek zodanig aanspannen dat het hoofd naar links wordt opgericht, terwijl door de reflexen ook een strekking van het rechterbeen en een buiging van het linkerbeen wordt bewerkstelligd ter ondersteuning van het lichaam. De ogen draaien tegelijkertijd met de bovenkant naar links om de voor-achterwaartse as. Bij vallen van het hoofd naar links treedt het tegengestelde op.

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Ziekten en aandoeningen, rubriek Hersenen, Zenuwen, Geheugen, Geestesgesteldheid, Slaap