Een ode aan het transpireren

Veel mensen denken dat veel zweten bij inspanning op een gebrek aan fysieke conditie wijst. Welnu, ze slaan de plank volledig mis! Tekst en uitleg.

• Afkoeling door water
• Water = levenskracht!
• 2 tips tegen uitdroging

Al in de jaren 60 werd uitdroging bestudeerd als prestatieverlagende factor, maar ook om ongevallen te voorkomen door "oververhitting" van het organisme, hyperthermie genoemd. Zo schatten laboratoriumonderzoekers het rendement van de menselijke "motor" rond 20-25 %; de rest van de geproduceerde energie (75 à 80 %) komt vrij in de vorm van warmte. In de wetenschap dat een productie van 50 kilocalorieën volstaat om de temperatuur ongeveer 1 graad te doen stijgen, berekenden ze dat, zonder afkoeling, de temperatuur van een hardloper om de twee of drie minuten inspanning 1 graad zou stijgen. Na één uur zou de lichaamstemperatuur meer dan 55 graden bedragen, wat uiteraard onhoudbaar is! In de regel treedt de dood in zodra de grens van de 43-44 graden overschreden wordt.

Afkoeling door water

Gelukkig beschikt het lichaam over tal van middelen om deze overtollige warmte af te voeren, onder meer door transpiratie. Veel zweten wijst op een hoge stressbestendigheid van het organisme. Heel wat studies hebben uitgewezen dat, wie goed getraind is, begint te transpireren bij een interne temperatuur van ongeveer 37°2, terwijl iemand met een slechte fysieke conditie pas begint te zweten bij 37°7. Maar zweten mag dan al de beste manier zijn om ons lichaam te doen afkoelen, dat gaat ten koste van onze waterreserves. In extreme omstandigheden - hoge temperatuur, veel wind of relatief hoge vochtigheid - kunnen we per uur inspanning tot 3 liter zweet verliezen. Zo zijn sommige voetballers 4 liter kwijt na een wedstrijd in volle zon. En bij marathons in een verzengende hitte is gewichtsverlies van 4 tot 5 liter geen uitzondering. Bij soldaten die op manoeuvres waren in de Sahara is zelfs melding gemaakt van 12 liter vochtverlies per dag.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist op 23/09/2003