Een kwestie van kalium

Sporters maken zich vaak zorgen over hun ijzer-, calcium- en eventueel ook natrium-, selenium- en zinkbalans. Maar wie maalt er om kalium?

• Kalium laat zich niet snel uit z'n lood slaan
• Een specifiek geval

Kalium is het meest overvloedige mineraal in onze cellen. Het is betrokken bij verschillende reacties en speelt ook een belangrijke rol bij de zenuwprikkeloverdracht. Net als bij de andere mineralen wordt zijn metabolisme beïnvloed door lichaamsbeweging. Moeten we vrezen voor een tekort? A priori niet. Kalium zit immers in heel wat producten, en we nemen er elke dag 10 tot 12 gram van in, da's vier tot vijf keer meer dan onze daadwerkelijke behoeften. Toch is soms voorzichtigheid geboden.

Kalium laat zich niet snel uit z'n lood slaan

De schommelingen van het kaliumgehalte in het bloed ("kaliëmie" genoemd) hangen af van een reeks parameters. In het algemeen wordt de kaliumbalans nauwkeurig geregeld door de nieren. Nemen we er toevallig een te hoge dosis van in, dan wordt het teveel snel uitgescheiden door de nieren. En ontstaat er om één of andere reden een tekort, dan slinkt het urinevolume sterk en beginnen de weefsels eventueel extra kalium af te geven. Beide verschijnselen zijn merkbaar bij trainende sporters. Intense training wijzigt het kaliumevenwicht grondig. Kalium "ontvlucht" onder invloed van stress het intracellulaire milieu en komt in het bloed terecht, waardoor de kaliumconcentratie plots stijgt. In dat geval spreken we van hyperkaliëmie, en hoe zwaarder de training, hoe hoger het kaliumgehalte. Vandaag gaat men ervan uit dat die verhoogde concentratie het gevolg is van een gewijzigde membraandoordringbaarheid en een verzadiging van de uitwisselingssystemen. Hoe dan ook, door dit kaliumlek wordt het minerale evenwicht in de cel compleet gewijzigd. Gelukkig wordt het kaliumgehalte in de weefsels en in het plasma na de inspanning snel weer normaal. Bovendien blijft het kaliumverlies via zweet en urine verwaarloosbaar in vergelijking met de lichaamsreserves. In de regel is kalium veel stabieler dan andere mineralen. Kortom, er is geen enkele reden om te vrezen voor kaliumtekorten, ook niet bij intense sportbeoefening.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist op 30/08/2005