Een acute astma-aanval is een medisch noodgeval

Een zware acute astma-aanval is een ernstige ademhalingsstoornis die aanzienlijk verschilt van de bekende symptomen van astma. Typisch ervoor zijn de ernst van de aanval en het plotselinge optreden ervan. Astmapatiënten voelen normaal wel de ongewone aard van de aanval aan, maar het is ook heel belangrijk dat ze snel en efficiënt reageren.

• Astma: kenmerken van een acute aanval
• Wat te doen bij een astma-aanval?

Astma: kenmerken van een acute aanval

Een acute astma-aanval gaat gepaard met grote moeite om adem te halen. De aanval neemt geleidelijk aan af indien de traditionele behandeling wordt toegepast, d.w.z. inademing van een bronchusverwijder. Bij een eenvoudige aanval zorgt deze behandeling meteen voor verlichting. Bij een zware aanval is de inademing van het geneesmiddel ook moeilijker.
De hinder in het ademhalen wordt in twee fasen van de ademhaling ondervonden: bij het inademen en bij het uitademen. Bij een gewone aanval ondervindt de patiënt alleen bij het uitademen hinder. Een ander kenmerk is het ritme van de acute aanval: de ademhaling versnelt, net zoals de pols, een fenomeen dat wordt versterkt door de angstgevoelens die meestal optreden.
Anderzijds dreigt het typische gepiep van de bronchiën van astmalijders te verdwijnen, omdat de bronchiën danig zijn vernauwd. De ademhaling wordt stil en is als het ware geblokkeerd.

Wat te doen bij een astma-aanval?

1) De eerste reactie die u bij twijfel moet hebben, is het meten van de ademhaling. Zo kunt u de obstructie van de bronchiën objectief inschatten. Daarvoor moet u een klein toestelletje hebben, een zogeheten piekstroommeter. Deze meet de expiratoire piekstroom of peak expiratory flow (PEF). Dit toestel moet door de arts worden voorgeschreven. De arts legt de astmalijder uit hoe het toestel werkt en zegt hem ook wat zijn beste meting van PEF is. Bij een aanval kan de patiënt dan heel snel de ernst van de obstructie inschatten door de PEF-waarde te vergelijken met de referentiewaarde. Hoe lager de gemeten PEF-waarde, hoe zwaarder de aanval zal zijn en hoe sneller er moet worden ingegrepen. Maar wacht anderzijds ook niet tot de PEF-waarde heel laag staat om iets te doen.

2) Inhaleer onmiddellijk een hoge dosis van een bronchusverwijder: 4, 8, tot zelfs 10 keer achtereen inademen. Maak bij voorkeur gebruik van een voorzetkamer om het ademen en de opname van het geneesmiddel te vergemakkelijken.

3) Neem cortisone in langs orale weg. Dit geneesmiddel reageert op ontstekingen van de bronchiën, maar anders dan de bronchusverwijder, die meteen werkt, begint cortisone ten vroegste na vier uur te werken.

4) Meet de PEF 10 tot 15 minuten na inname van de bronchusverwijder. Zo kunt u heel snel de evolutie van de astma-aanval volgen en evalueren en weet u of de behandeling doeltreffend is. Als de ademhalingshinder heel groot blijft, heeft het geen zin om langer te blijven wachten en zoekt u beter hulp: laat een arts komen of bel een ziekenwagen. Het nummer is 112, zowel vanaf een vast telefoontoestel als een gsm.
Op de spoeddienst zult u worden onderzocht en zal u een behandeling worden voorgeschreven.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 25/11/2008

Bronnen: Asthme et Allergies Info service, oktober 2008.