Duiken: de gevaren van hyperventilatie

Geüpdatet door Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste op 10/06/2014 - 12h53
-A +A

Hyperventilatie is een methode die vrijduikers (apneuduikers) heel vaak toepassen vóór de grote sprong.

Toch is deze techniek niet zonder gevaar.

PUB

Hyperventilatie: nuttig voor vrijduikers

Filmliefhebbers herinneren zich wellicht de fameuze scène uit Le Grand Bleu waarin een Japanner vastbesloten is om het duikrecord te breken van de grote Jacques Mayol en diens vriend en rivaal Enzo Maiorca, en daarvoor eerst een intensieve hyperventilatiesessie toepast. Omringd door zijn team wetenschappers zien we hem zeer sterk in- en uitademen. Het resultaat valt echter al bij al tegen, want in de film valt hij flauw nog vóór hij zijn hoofd in het water steekt!

De hyperventilatietechniek mag dan al belachelijk gemaakt worden door Luc Besson, ze is populair bij vrijduikers en zorgt ervoor dat ze veel langer onder water kunnen blijven. Door tientallen seconden en zelfs minutenlang hun ademhaling te forceren, elimineren ze namelijk zo veel mogelijk koolzuurgas (CO2), waardoor hun bloedwaarden abnormaal laag zijn op het ogenblik dat ze duiken. De hoeveelheid koolstofdioxide in het bloed speelt een cruciale rol in het tot stand komen van de ademhalingsreflex.

Hoe werkt de ademhalingsreflex?

Bij het duiken daalt het zuurstofgehalte in het bloed, om te voldoen aan de behoeften van het lichaam. Tegelijk stijgt de koolzuurgasconcentratie tot een drempel die automatisch de drang opwekt om te ademen: het middenrif trekt steeds onaangenamer samen, waardoor de duiker zo snel mogelijk naar de oppervlakte zwemt om naar adem te happen.

En da's maar goed ook, want als de toestand van apneu te lang aanhoudt, leidt de geleidelijke zuurstofvermindering onvermijdelijk tot bewustzijnsverlies (reflex), met soms bijzonder ernstige gevolgen. Gelukkig zit de natuur goed in elkaar en gaat de ademhalingsreflex meestal het flauwvallen vooraf.

Hyperventilatie kan de zaken echter omdraaien.
Doordat het bloed belachelijk weinig koolzuurgas bevat op het moment dat de duiker in het water springt, blijft de ademhalingsreflex uit tot de hypoxiedrempel bereikt en vervolgens overschreden wordt, met bewustzijnsverlies tot gevolg. In dat geval komt de syncope vóór de ademhalingsreflex.

Dat heeft uiteraard rampzalige gevolgen: de flauwgevallen duiker heeft niet meer de reflex om naar de oppervlakte te zwemmen en dreigt te verdrinken. Het is dus absoluut te mijden, tenzij u omringd bent door professionelen.

Initialement publié par Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist le 01/02/2005 - 00h00 et mis à jour par Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste le 10/06/2014 - 12h53
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Hittegolf en zwemmen: opgelet voor hydrocutie! Gepubliceerd op 06/08/2013 - 15h56

Deze drukkende en onaflatende hitte begint een dramatische wending te krijgen. Naast oudere mensen en kleine kinderen die letterlijk uitgeput geraken, duiken anderen in het eerste het beste water, met het gevaar te sterven door hydrocutie. Houd uw ho...

Kinderen: 13 adviezen voor veilig zwemmen Gepubliceerd op 10/08/2014 - 18h13

Zwemmen, dé zomeractiviteit bij uitstek, doe je in zee, meren en in openbare of private zwembaden. Maar elk jaar worden meer en meer ongevallen opgetekend, in het bijzonder met kinderen. 13 veiligheidstips… om een zwempartijtje van uw kinderen leuk t...

Muggen... een ramp Gepubliceerd op 12/07/2017 - 09h43

Voor sommigen zijn muggen een nachtmerrie, anderen worden 's morgens wakker met pijnlijke muggenbeten. Met andere woorden, muggen verpesten ons leven.

Meer artikels