Drugs: antisociaal gedrag in de adolescentie moet ernstig genomen worden!

Adolescenten die antisociaal gedrag vertonen (of het nu gaat om geweld tegen personen of dieren, vandalisme, diefstal, weglopen van huis, …), lopen de meeste kans om niet alleen in de puberteit, maar ook als volwassene legale of illegale drugs te gebruiken.

De auteurs tonen op basis van een literatuuroverzicht aan dat antisociaal gedrag in hoge mate voorspellend is voor alcoholmisbruik. Agressie en impulsief en onberedeneerd gedrag moeten de nodige aandacht krijgen, want het zijn gemeenschappelijke kenmerken van adolescenten die zich brutaal gedragen en van personen die zich als tiener of als volwassene bezondigen aan problematisch alcoholgebruik. Er worden verschillende hypothesen naar voren geschoven om die band te verklaren: niet alleen milieufactoren en genetische factoren, maar ook anatomische en biochemische factoren. Het vermogen om zijn emoties onder controle te houden, ontwikkelt zich gelijktijdig met de frontale cortex. En vandaag kan met hersenscans aangetoond worden dat antisociaal gedrag gepaard kan gaan met afwijkingen in deze hersenzone. Er zouden ook biochemische factoren in het spel kunnen zijn, onder meer dopamine, een belangrijke neurotransmitter die een rol speelt bij verschillende psychiatrische en neurologische aandoeningen. Het dopaminerg systeem zou namelijk kunnen verklaren waarom sommigen genot puren uit alcoholgebruik en anderen niet, en dus de drang bepalen om ermee door te gaan.

Al die factoren hangen wellicht samen, en de studie ervan zou een beter inzicht kunnen bieden in het verband tussen antisociaal gedrag en problematisch alcoholgebruik. Hoe dan ook, dit verband hoeft geen fataliteit te zijn. Dat bewijst de gedragstherapie waar al op zeer jonge leeftijd mee gestart wordt (vanaf de lagere school) en die als doel heeft kinderen te helpen om zo goed mogelijk om te gaan met situaties die bij hen agressieve reacties kunnen uitlokken. Deze preventieve therapie kan ertoe leiden dat jongeren pas later beginnen te experimenteren met alcohol of cannabis. Ook sommige geneesmiddelen kunnen nuttig zijn, onder meer rilatine, die voorgeschreven wordt aan hyperactieve kinderen.

Artikel gepubliceerd door Dr. Philippe Presles op 22/04/2003

Bronnen: Clark D.B. et coll., Childhood antisocial behavior and adolescent alcohol use disorders. Alcohol Research & Health, 26 : 109-115, 2002.