Diabetici mogen gerust sporten!

Diabetes en sport zijn lange tijd als onverzoenbaar beschouwd. Vandaag blijkt echter dat diabetici heel wat baat hebben bij regelmatig sporten.

• Diabetes en sport: eindelijk verzoend

Diabetes wordt veroorzaakt door een tekort aan insuline, een zogenaamd "hypoglykemiërend" (*) hormoon, omdat het suiker laat doordringen in de cellen. Bij diabeten blijft een groot deel van dat suiker in het bloed en wordt het uiteindelijk uitgescheiden in de urine. Dat leidt tot symptomen als overvloedig urineren, hevige dorst, moeilijke wondgenezing en snelle lichamelijke vermoeibaarheid die soms bewustzijnsverlies kan veroorzaken. In België zijn er ongeveer 400.000 diabetespatiënten. 10 tot 15 % van hen heeft type 1-diabetes (ook wel jeugddiabetes of insulineafhankelijke diabetes genoemd). In dat geval produceert de pancreas geen insuline meer door een foute reactie van het immuunsysteem. De patiënten zijn vaak jong en perfect gezond. In de overige 85 % van de gevallen gaat het om type 2-diabetes (ook wel vetdiabetes, maturiteitsdiabetes of niet-insulineafhankelijke diabetes genoemd). Het probleem wordt hier niet veroorzaakt door een gebrekkige insulineproductie, maar doordat de insuline slecht benut wordt door het lichaam. Meestal gaat het om oudere patiënten met overgewicht. In beide gevallen moet de patiënt zijn voedingspatroon aanpassen en zo nodig zijn insulinetekorten compenseren door een exogeen hormoon in te nemen (te koop in de apotheek). Dit hormoon wordt vandaag aangemaakt via genetische engineering en ingespoten met een kleine, bijzonder gebruiksvriendelijke en discrete navulbare pen.

Diabetes en sport: eindelijk verzoend

De omgeving van diabetespatiënten gaat er nog altijd te vaak van uit dat ze fysiek minder mogelijkheden hebben. Ze hebben de neiging om, uit schrik voor complicaties, zware inspanningen te vermijden, en die kunnen inderdaad gevaarlijk zijn. Bij hypoglykemie (te lage bloedsuikerspiegel) verbrandt het organisme ketonlichamen die het letterlijk vergiftigen. Maar als de diabeet zijn ziekte goed onder controle heeft - en dus "in evenwicht" is - , is lichaamsbeweging absoluut aan te raden. Sport is niet alleen goed voor hart, spieren, beenderen enz., maar zorgt er ook voor dat de glucose beter kan doordringen in de cellen, waardoor de patiënt zijn insulinedosis geleidelijk mag afbouwen en soms zelfs halveren. Vandaar dat sport vandaag wordt aangeraden aan alle diabetici, uiteraard aangepast aan hun vormpeil. En dat terwijl jarenlang het tegendeel het geval is geweest! Sommige patiënten met type 1-diabetes kunnen zelfs topprestaties leveren. Zo won tenniskampioene Billie Jean King (VS) vijf keer Wimbledon (1966, 1967, 1968, 1972, 1973 en 1975), vier keer de US Open (1967, 1971, 1972 en 1974), één keer Roland Garros (1972) en één keer de Open Australische Kampioenschappen (1968). Ook Pär Zetterberg, Anderlecht-speler en lid van de Zweedse nationale ploeg, is een bekende topsporter met diabetes.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist op 14/12/2004