Dextropropoxyfeen weldra verdwenen als pijnstiller?

Sinds enkele jaren zorgen pijnstillers op basis van dextropropoxyfeen (DPF) zowat overal in Europa voor discussie. Het Europese Agentschap voor Geneesmiddelen raadt aan om ze gewoon uit de handel te nemen. In Engeland bijvoorbeeld zijn ze al niet meer te krijgen. Maar is al die commotie ook terecht?

• Moet dextropropoxyfeen verboden worden?
• Zelfdestructief wapen
• Naar een algemeen Europees verbod?

Moet dextropropoxyfeen verboden worden?

Dextropropoxyfeen (DPF) is een pijnstiller van het morfine-type. Het wordt vaak gecombineerd met paracetamol en dient ter bestrijding van pijn. In België is het verkrijgbaar onder de merknaam Depronal® of Algofeen, maar het is ook bekend onder andere namen: Coproxamol® in Engeland, Di-Antalvic® in Frankrijk, enz. Bij ons wordt het middel weinig gebruikt, maar bij onze buren en in de Scandinavische landen is het veel meer verspreid. Volgens critici verdragen heel veel patiënten de molecule niet. Ze klagen over vermoeidheid, duizeligheid of desoriëntatie. 'De bijwerkingen zijn allesbehalve te onderschatten , vertelt dr. Michel Vanhalewyn, algemeen coördinator van SSMG, de Franstalige wetenschappelijke vereniging voor huisartsen. Behalve een verstoorde alertheid (slaperigheid, verwarring, stemmingswissel, enz.) kan DPF ook hart- en nierproblemen veroorzaken, mogelijk met de dood tot gevolg. Dat is de reden waarom dit middel bij ons weinig wordt voorgeschreven.'

Zelfdestructief wapen

In België is DPF dan ook weinig bekend en komt het middel nauwelijks in de pers, maar in andere landen vormt het al jaren stof voor discussie. In Zweden zou het middel 200 sterfgevallen per jaar veroorzaken (op 9 miljoen inwoners), in Engeland 300 tot 400 sterfgevallen per jaar. De autoriteiten van beide landen hebben tussen 2005 en 2007 daarom beslist om de molecule te verbieden. Maar volgens de Britse gegevens wordt 80 % van de sterfgevallen door geneesmiddelen die DPF bevatten veroorzaakt door vrijwillige intoxicaties. 'Het grootste probleem met dextropropoxyfeen, naast de bijwerkingen dan, is de flinterdunne marge die er bestaat tussen de therapeutische dosis (maximaal 600 mg/dag) en de dodelijke dosis (iets meer dan een gram), aldus nog dr. Vanhalewyn. Enkele tabletten van deze pijnstiller volstaan om een hartstilstand uit te lokken.' Zelfmoordkandidaten nemen er met andere woorden vaak hun toevlucht toe, weliswaar vooral in Noord-Europa. In Frankrijk bijvoorbeeld, dat even veel inwoners telt als Engeland, zouden 'maar' 65 sterfgevallen per jaar toe te schrijven zijn aan de pijnstillers.

Artikel gepubliceerd door Candice Leblanc, gezondheidsjournaliste op 28/07/2009