De ziekte van Alzheimer verbergt soms andere vormen van dementie

Door de hogere levensverwachting komt de ziekte van Alzheimer, die hoofdzakelijk oudere mensen treft, steeds vaker voor. Men moet nochtans weten dat deze ziekte niet de enige aandoening is die het geheugen en de andere mentale functies aantast. Die aandoeningen worden verenigd onder de naam 'dementie'.

• Ziekte van Alzheimer of dementie?
• Wat zijn de symptomen van de ziekte van Alzheimer?
• Welke zijn de andere vormen van dementie?

Ziekte van Alzheimer of dementie?

De ziekte van Alzheimer maakt deel uit van wat men in medische kringen dementie noemt. In dit geval wijst 'dementie' niet op geestelijke ziekten, in tegenstelling tot wat men zou kunnen denken. Daarom vermijdt men het gebruik van de term 'dementie' en spreekt men eerder van "ziekte van Alzheimer en andere aanverwante ziekten". Deze aandoeningen hebben allemaal te maken met een functieverlies van een deel van de hersenen, wat leidt tot geheugenverlies (kortetermijngeheugen in het begin). Dit gaat gepaard met problemen bij het nadenken, spreken, bewegen…).
Men gebruikt zeer vaak de term ziekte van Alzheimer omdat het de meest voorkomende vorm van dementie is en omdat de meeste mensen die naam goed kennen. De ziekte van Alzheimer vertegenwoordigt ongeveer 65% van de gevallen van dementie bij oudere mensen.

Wat zijn de symptomen van de ziekte van Alzheimer?

De verschillende vormen van dementie zijn neurodegeneratieve ziekten (neuronen worden geleidelijk beschadigd). Bij de ziekte van Alzheimer, is de eerst getroffen hersenzone het gebied dat te maken heeft met de cognitieve functies in het algemeen en het geheugen in het bijzonder.
Na een fase van stille ontwikkeling, leiden de hersenletsels geleidelijk tot geheugenstoornissen, die gepaard gaan met spraakproblemen, oriëntatieproblemen in tijd en ruimte, beoordelingsfouten en moeilijkheden bij het uitvoeren van de dagelijkse werkzaamheden. De functies begrijpen, beoordelen, nadenken, zich herinneren en communiceren zijn dus aangetast. In medische termen zijn dit de cognitieve stoornissen. Uiteraard verschillen deze stoornissen naargelang de patiënt en de evolutie van de hersenletsels. Wat wel duidelijk is, is dat de patiënt steeds afhankelijker wordt naargelang de symptomen zich meer en meer voordoen.
Hoewel de cognitieve functies aangetast zijn, is dat niet het geval met het emotioneel geheugen, dat te maken heeft met emotie en gevoelens. Als men het goed aanpakt, is het dankzij dit emotioneel geheugen dat men kan doordringen tot een alzheimerpatiënt en dat men hem of haar achteraf kan begeleiden. Maar opgelet, het omgekeerde is ook mogelijk: als de alzheimerpatiënt die blijken van genegenheid niet correct inschat, dan kan het emotioneel geheugen aan de basis liggen van onbegrip, woede en zelfs agressiviteit.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 02/02/2009

Bronnen: Gids ter begeleiding van patiënten getroffen door de ziekte van Alzheimer of aanverwante stoornissen, Dr. Georges Patat, oprichter van Les Parentèles (gespecialiseerde verblijfplaatsen voor de opvang van alzheimerpatiënten).