De obsessieve en de narcistische persoonlijkheid

We hebben allemaal onze dominante karaktertrekken, waardoor we het de anderen en soms ook onszelf niet altijd even gemakkelijk maken! Maar zolang we ons kunnen aanpassen aan de verschillende situaties waarmee we geconfronteerd worden - en ons met andere woorden nu eens angstig tonen, dan weer ietwat paranoïde of een tikje obsessief - , is er niets aan de hand. Het loopt daarentegen wél fout als we voortdurend hetzelfde register bovenhalen. Vandaag maken we kennis met twee soorten persoonlijkheden: de obsessieve en de narcistische. Kent u zulke persoonlijkheden? Herkent u zichzelf erin?

• De obsessieve persoonlijkheid let op het kleinste detail
• De narcistische persoonlijkheid heeft de neiging om zichzelf uniek te vinden

De obsessieve persoonlijkheid let op het kleinste detail

De obsessieve persoonlijkheid wil alles goed doen. Ze is perfectionistisch, gewetensvol en scrupuleus, en krijgt vaak waardering voor haar hoge morele normbesef. Ze is zeer ordelijk, en orde is trouwens ook een voorwaarde om zich goed te voelen thuis of op het werk. Een obsessieve secretaresse zal sterk geapprecieerd worden door haar baas, zeker als die minder georganiseerd te werk gaat als zij! En het huis van een obsessieve persoonlijkheid is gegarandeerd kraaknet. Toch dreigt ze het haar naasten knap moeilijk te maken als ze van hen verwacht dat ze even ordentelijk zijn… Het nadeel van die zin voor detail is dat ze een meer algemene kijk op de zaken in de weg staat. Bovendien verhindert ze de persoon in kwestie ook om blij te zijn of zijn - vooral positieve - gevoelens te uiten, aangezien hij zich altijd eerst zorgen maakt over die kleine onvolkomenheid die het geheel ontsiert. Ten slotte heeft de obsessieve persoonlijkheid het ook moeilijk om keuzes te maken, aangezien ze voortdurend het voor en tegen op een weegschaaltje afweegt. Zodra ze een beslissing neemt, wordt ze overmand door twijfel. Dus als u een obsessieve persoon ontmoet, laat hem dan zien dat u zijn zin voor orde op prijs stelt en respecteer zijn behoefte aan systematiek!

De narcistische persoonlijkheid heeft de neiging om zichzelf uniek te vinden

Voor de narcistische persoonlijkheid zijn de anderen een spiegel waarin ze voortdurend zelfbevestiging zoekt en zichzelf ervan overtuigt dat ze de mooiste, de intelligentste, de uitzonderlijkste, … is. Vandaar dat ze, net als een ronddraaiende pauw, probeert om de anderen te verleiden en zich te laten bewonderen. Ze aarzelt dan ook niet om haar intellectuele en artistieke kwaliteiten in de kijker te plaatsen, te laten zien hoezeer ze het wel heeft gemaakt enz. Ze zwaait ook kwistig met lof voor anderen, in de hoop er wat terug te krijgen. Wordt ze gefrustreerd in haar drang naar erkenning, dan heeft ze niet veel nodig om in woede te ontsteken. Ze is ook zeer gevoelig voor de minste kritiek. Ze is er in zekere zin van overtuigd dat ze "anders is dan de anderen", en verwacht dan ook een aparte behandeling. Die houding kan bijvoorbeeld een narcistische bedrijfsleider doen geloven dat hij boven de wet staat en hem ertoe aanzetten om te knoeien met zijn belastingaangifte. Te veel narcisme kan dan ook zichzelf en de anderen schaden, maar een beetje narcisme is wel nuttig. Het voedt immers ons zelfvertrouwen en maakt ons meer bewust van onze eigenwaarde, en dat is noodzakelijk om anderen te overtuigen en onze levensdoelstellingen te bereiken…

Artikel gepubliceerd door Dr. Catherine Feldman, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 18/11/2003

Bronnen: François Lelord, Christophe André, " Comment gérer les personnalités difficiles ? " ('Hoe om te gaan met moeilijke persoonlijkheden?'), Editions Odile Jacob, 1996.