De angstige en de paranoïde persoonlijkheid

We hebben in onze familie, vriendenkring en werkkring allemaal wel te maken met personen met wie de relatie niet altijd makkelijk en zelfs meestal moeilijk verloopt. Het gedrag van deze personen - die de psychiaters François Lelord en Christophe André â€oemoeilijke persoonlijkheden”* noemen - beter kunnen plaatsen en begrijpen, is al een eerste stap om vervolgens beter met hen op te schieten... En tegelijk een gelegenheid om ons af te vragen of ook wijzelf niet door anderen ervaren worden als een moeilijke persoonlijkheid...

• Wat is een moeilijke persoonlijkheid?
• Portret van enkele moeilijke persoonlijkheden
• De angstige persoonlijkheid maakt zich voortdurend zorgen
• De paranoïde persoonlijkheid is altijd en overal wantrouwig

Uiteraard hebben we allemaal persoonlijkheidskenmerken die ons gedrag en onze reacties vrij voorspelbaar maken voor de anderen of voor onszelf. Zoals de twee auteurs van het boek " Comment gérer les personnalités difficiles ? "* ("Hoe om te gaan met moeilijke persoonlijkheden?") preciseren, "worden persoonlijkheidstrekken gekenmerkt door de manier waarop we gewoonlijk aankijken tegen onze omgeving en onszelf, en door onze gedragswijze en onze manier van reageren." Er bestaan dan ook verschillende soorten persoonlijkheden: autoritair, sociaal, extravert, genereus, impulsief, geduldig, ernstig, gepassioneerd enz.

Wat is een moeilijke persoonlijkheid?

Het "persoonlijkheidskenmerk" duidt op een karaktertrek, maar we zijn uiteraard meer dan de optelsom van onze karaktertrekken. Zo kan mijn baas een zeker gezag hebben, wat niet betekent dat hij zich altijd en overal autoritair gedraagt. Gaat het daarentegen om iemand die ziekelijk wantrouwig is (en er bijvoorbeeld steevast van overtuigd is dat zijn gesprekspartner hem kwaad wil berokkenen), ongeacht de omstandigheden en de mensen die hij ontmoet, dan kunnen we van een wantrouwige persoonlijkheid spreken. Net zoals we iemand als een moeilijke persoonlijkheid kunnen beschouwen "als sommige van zijn karaktertrekken te sterk uitgesproken, te star en onaangepast zijn en hij zichzelf of de anderen (of beide) leed berokkent."

Artikel gepubliceerd door Dr. Catherine Feldman, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 11/11/2003 - 00:00

Bronnen: François Lelord, Christophe André, " Comment gérer les personnalités difficiles ? ", Editions Odile Jacob, 1996.