Cyanide: het gevaar loert om de hoek

Cyanide heeft zijn slechte reputatie te danken aan het feit dat het in de gaskamers werd gebruikt. Maar wat de meeste mensen waarschijnlijk niet weten, is dat dit gas één van de belangrijkste verbrandingsproducten is van de meeste materialen die in de huizen worden teruggevonden.

• Dodelijke gassen

Cyanide is volgens toxicologen één van de grootste verantwoordelijken voor het overlijden na een brand. De dood bij een banale brand is immers vooral toe te schrijven aan intoxicatie eerder dan aan brandwonden. Maar we weten daar nog niet zo veel over. Cyanide wordt zeer snel door het lichaam geëlimineerd zodat het slechts zelden in het bloed kan worden gemeten. Bovendien denken de gezondheidswerkers er niet dadelijk aan. Na de eerste verzorging tijdens het transport naar het ziekenhuis is het vaak te laat. De intoxicatie, die trouwens had kunnen worden behandeld, wordt dan niet herkend.

Dodelijke gassen

De belangrijkste oorzakelijke gassen zijn koolmonoxide (CO) en cyanide (CN-). Volgens specialisten moet steeds aan een cyanide-intoxicatie worden gedacht als iemand bij een brand overlijdt. Er bestaat een tegengif, dat echter zeer duur is, maar waarmee de symptomen snel verminderen. De nieuwe behandelingen veroorzaken weinig of geen bijwerkingen in vergelijking met nitraten. Nitraten veroorzaken immers een belangrijke daling van het hemoglobinegehalte in het bloed.Maar zelfs met zo gevaarlijke producten blijft de behandeling doeltreffend: het gevaar van een cyanide-intoxicatie op korte en lange termijn is immers groot. Blootstelling aan een hoge dosis kan in enkele minuten fataal aflopen. Bij een minder ernstige blootstelling of bij blootstelling via de huid of de mond, treden de effecten trager in zodat kan worden ingegrepen. De neurologische restletsels manifesteren zich soms pas maanden later.Als de vergiftiging niet wordt herkend, kunnen de symptomen voortduren tot ze uiteindelijk onomkeerbaar (of irreversibel) worden. De nieuwe behandelingen blijven evenwel duur en worden niet terugbetaald: we mogen rekenen op ongeveer 600 euro per kit!

In België zouden we een zware ramp niet aankunnen. Er zijn immers onvoldoende kits in voorraad op de eenheden voor intensieve zorgen van onze ziekenhuizen.

Artikel gepubliceerd door Pierre Dewaele, wetenschappelijk journalist op 05/11/2002

Bronnen: Congres voor toxicologie, UCL 2002