Creatine: de waarheid over het gevaar van deze stof

In tegenstelling tot Frankrijk is de verkoop van creatine in België toegelaten. Het is een stof die de spiermassa en -tonus, maar ook de sportprestaties verbetert. Deze verschillen in de wetgeving hebben te maken met verschillende opinies, met name over het gevaar van deze stof.

• Creatine is niet onschadelijk

De publicatie van een artikel in de laatste uitgave van Medicine & Science in Sports Exercice vormt een nieuw hoofdstuk in het verhaal van de creatine. We keren nog even terug naar de intrige. In 2000 trokken specialisten van het Agence Francaise de Sécurité Alimentaire (Afssa) aan de alarmbel. Volgens hen zou creatine een gevaarlijk product zijn dat genetische mutaties en kanker kan veroorzaken. Volgens deze experts zouden dergelijke risico's het verbod op de commercialisatie in Frankrijk helemaal rechtvaardigen. Op dat moment had de bevestiging van zo een onvoorwaardelijke mening de internationale wetenschappelijke gemeenschap toch verrast. Ervaringen met muizen toonden weliswaar aan dat hoge doses creatine de vorming van potentieel toxische producten voor organen zoals de lever en de nieren stimuleerden. Maar konden deze besluiten naar mensen worden geëxtrapoleerd? Het komt namelijk voor dat verschillende soorten zich ten opzichte van eenzelfde gif anders gedragen. Men weet bijvoorbeeld dat één tablet paracetamol volstaat om een kat te doden.

Creatine is niet onschadelijk

Hoe zit het dus met creatine bij mensen? Om dat te weten moesten we nieuwe ervaringen opdoen. In eerste instantie bevestigden ze de opwerpingen van de Afssa niet. Een maandenlange en zelfs jarenlange opvolging van consumenten van creatine bracht niets onrustwekkends aan het licht, noch met betrekking tot de nierfunctie, noch de leverfunctie. Was creatine dan toch schadeloos? Om dat zeker te weten, moest de impact van een consumptie in hoge doses gedurende een korte periode nog worden getest. Daarom werden vijfentwintig jongeren gevraagd gedurende twee weken 21 gram creatine te consumeren en bloed- en urinestalen af te leveren. Toen zagen de auteurs voor het eerst een in vivo-vorming van de beruchte toxische voedingsstoffen formaldehyde en methylamine. Hun concentratie bleef uiteraard onder de waarschuwingsdrempel en verschillende tests zoals de dosering van albumine in de urine kon ook helemaal geen schadelijke effecten vaststellen op de nierfunctie. Toch mag men niet vergeten dat een voedingssupplement in hoge doses gedurende lange periodes negatieve effecten zou kunnen hebben. Kortom, het potentiële risico van intoxicatie bij hoge doses bestaat wel degelijk. De fout die Afssa maakte, is deze uit te vergroten tot absurde waarden. Zoals (bijna) altijd ligt de waarheid ergens in het midden.

Artikel gepubliceerd door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 03/01/2006

Bronnen: Poortmans, Kumps, Duez, Fofonka, Carpentier en Francaux: Effect of oral creatine supplementation. Med.Sci.Sports Exerc., vol 37, nr. 10, november 2005