Cortisone: opgelet voor bijwerkingen!

Geüpdatet door Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste op 22/03/2017 - 14h55
-A +A

Corticoïden zijn heel doeltreffend. Ze helpen symptomen verlichten en heel wat ziektes genezen. Maar vóór de arts ze voorschrijft, moet hij de patiënt op de hoogte brengen van de vele - ernstige of minder ernstige - bijwerkingen die deze medicijnen kunnen hebben.

PUB

Corticoïden zijn geneesmiddelen die cortisol nabootsen, een hormoon dat door de twee bijnieren geproduceerd wordt (de bijnier is een klier die boven de nier ligt). Het hormoon speelt een cruciale rol bij diverse functies in het lichaam, zoals het immuunsysteem, het verdedigingsmechanisme tegen ontstekingen, de bloedsuikerspiegel, enz. De ontstekingsremmende werking van corticoïden wordt ingezet in de behandeling van ontstekingsziektes en allergische aandoeningen (astma, reumatoïde polyartritis, eczeem, inflammatoire spijverteringsziektes, enz.), maar ook bij andere pathologieën zoals nierziektes, kanker, transplantaties, enz.. “Corticoïden zijn doeltreffend en worden vrij vaak en voor heel wat klachten voorgeschreven: op elk willekeurig moment van het jaar volgt ongeveer 1 % van de bevolking een behandeling op basis van cortisone. Maar de medicijnen kunnen bijwerkingen veroorzaken die verschillen van de ene persoon tot de andere”, aldus professor en dermatoloog Laurence Fardet. Het gros van die bijwerkingen is niet ernstig en verdwijnt als de medicatie wordt verminderd of de behandeling wordt stopgezet.

Gewichtstoename en osteoporose

Een van de meest voorkomende uitwerkingen van een cortisonebehandeling op lichamelijk vlak is de verandering van de lichaamsvorm (toename van de tailleomtrek) en een rond, opgeblazen gezicht (maangezicht); soms wordt de nek ook dikker (zogeheten stierennek). “Die lichamelijke veranderingen treden vaak weken na de start van de behandeling op; ze komen meer voor bij vrouwen en bij mensen met overgewicht. Die afwijkingen zijn toe te schrijven aan het feit dat de vetcellen zich anders verspreiden in het lichaam (lipodystrofie). Drie tot zes maanden na de start van de behandeling zien we dit verschijnsel bij twee derde van de patiënten”, vertelt professor Fardet. Wat ook algemeen bekend is, is dat het risico op osteoporose stijgt bij mensen die corticoïden nemen (brozer wordende botten). Oudere mensen, vrouwen in de menopauze en mannen boven de vijftig jaar lopen het meeste kans om osteoporose te krijgen of dat een al bestaande osteoporose verergert.

Infecties, oogproblemen en risico op hart- en vaataandoeningen

Corticoïden verzwakken het immuunsysteem (ons natuurlijke verdedigingssysteem tegen virussen, bacteriën, schimmels en parasieten). Het is ook net die eigenschap die ze  doeltreffend maakt. Maar door de onderdrukking van het immuunsysteem vergroot het risico op infecties voor alle organen. “Cortisone kan de symptomen van een bestaande infectie onderdrukken. Mensen die corticoïden nemen, moeten dus niet wachten tot ze hoge koorts hebben om naar een dokter te gaan. Zelfs bij lichte koorts (38°C) moet de patiënt naar zijn huisarts”, aldus nog professor Fardet. Corticoïden vergroten onder meer het risico op glaucoom (verhoogde druk in het oog) en cataract, zeker bij al wat oudere mensen. Ook het cardiovasculair risico neemt toe bij mensen die cortisone nemen: er is gevaar voor hypertensie en er is een groter risico op cardiovasculaire aandoeningen, zeker als de behandeling meerdere maanden duurt. “Meerdere grootschalige studies hebben aangetoond dat het risico op een cerebrovasculair accident en op hartfalen twee tot drie keer hoger ligt bij mensen die cortisone krijgen, en dan vooral bij mensen met gewichtsproblemen of diabetes”, voegt professor Fardet er nog aan toe.

Initialement publié par Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste le 22/03/2017 - 10h25 et mis à jour par Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste le 22/03/2017 - 14h55

Dr Laurence Fardet, dermatoloog in het ’hôpital Henri-Mondor’ (Créteil) en auteur van de website voor informatie: cortisone-info.fr.

Dr. Patrick Lemoine, psychiater, internationaal medisch directeur van de ‘Division psychiatrique du groupe de cliniques ORPEA-Clinea’, auteur van ‘Soigner sa tête sans médicaments... ou presque’ (Uitgeverij Robert Laffont)

Bekijk dit artikel
PUB
Lees ook
Corticoïden: opgelet voor de bijwerkingen Gepubliceerd op 29/09/2014 - 13h41

De doeltreffendheid van corticoïden als geneesmiddel staat vast. Maar op lange termijn kunnen er wel veel neveneffecten optreden die ernstige problemen kunnen teweegbrengen, zowel bij bejaarde als bij jongere patiënten. Men is vooral bang voor botont...

Tenniselleboog: doelstelling op lange termijn Geüpdatet op 18/03/2002 - 00h00

Een tenniselleboog (tennis elbow) is een ontsteking van de pezen ter hoogte van de elleboog. Deze aandoening is zeer vaak te wijten aan een te intensief gebruik van de spieren van de onderarm, bijv. bij het tennissen. Vandaar de naam. Een Nederlandse...

Is uw neusspray nog terugbetaald? Gepubliceerd op 01/12/2017 - 09h51

Onlangs heeft de FOD Volksgezondheid laten weten dat bepaalde neussprays niet langer terugbetaald worden. Ze zullen voortaan dus vrij in de handel te koop zijn. Mensen die zo’n neusspray willen, hoeven dan ook niet eerst langs de dokter te gaan om ee...

Cortisonecrèmes: gebruik ze zoals het hoort! Geüpdatet op 20/04/2016 - 11h24

Cortisonecrèmes of -zalven lokken vaak overdreven reacties uit: bij sommige mensen wekken ze overmatige angst op, andere gebruiken ze te pas en te onpas. Deze zalven zijn heel waardevol voor de behandeling van allerlei huidproblemen, maar ze houden o...

Meer artikels