Chloor en astma, zelfs in een openluchtzwembad!

Verschillende onderzoeken komen tot hetzelfde besluit: chloordampen die in zwembaden vrijkomen, vermeerderen het risico op astma. Voor de allereerste keer bewijst een onderzoek dat het verband tussen bronchiale hyperactiviteit en chloor ook voorkomt bij mensen die regelmatig naar een openluchtzwembad gaan. Voor wie toch graag gaat zwemmen, is het aan te raden naar een zwembad te gaan waar een ander ontsmettingssysteem gebruikt wordt.

• Chloor vermeerdert het risico op astma
• Chloor ligt aan de basis van een irriterende verbinding: chloramine

Chloor vermeerdert het risico op astma

Volgens een onderzoek dat in Nederland uitgevoerd werd bij 600 badmeesters die hun beroep uitoefenen in een openluchtzwembad, wordt dit beroep in verband gebracht met een vermeerdering van het risico op ademhalingsproblemen (1). Bij deze mensen die de hele dag blootgesteld worden aan chloor, zijn de ademhalingssymptomen inderdaad erger en frequenter dan bij andere mensen. Het risico op sinusitis, schorre stem en bronchiale hyperactiviteit ligt bij badmeesters 40% hoger.
Een Italiaanse studie heeft een dertigtal competitiezwemmers gevolgd, gemiddeld 14 jaar oud en allemaal vrij van astma (2). Na een reeks ademhalingstests, bleek dat 73% onder hen overgevoelig was voor de klassieke luchtallergenen. Dat is bijna tweemaal zoveel als het algemene gemiddelde. Bovendien had 50% onder hen last van bronchiale hyperreactiviteit. En dat zijn nu eenmaal twee factoren die een voorspellende waarde hebben in verband met het verschijnen van astma.

Chloor ligt aan de basis van een irriterende verbinding: chloramine

Volgens dit derde onderzoek, dat voorgesteld werd bij gelegenheid van het 17de Congres van de Europese Vereniging voor Pneumologie (3), ligt bij kinderen en jongeren die regelmatig gaan zwemmen in een zwembad dat met chloor ontsmet wordt, het risico om astma te krijgen driemaal hoger dan bij de jongeren die dat niet doen. Deze conclusie geldt eveneens voor openluchtzwembaden, terwijl men tot nu toe aannam dat alleen binnenzwembaden aanleiding konden geven tot een verhoogd risico op astma.

Dit onderzoek had betrekking op 850 jongeren van drie verschillende scholen, die hun zwemlessen in verschillende openluchtzwembaden organiseren. De leerlingen waren gemiddeld 15 jaar oud. Twee zwembaden werden met chloor ontsmet. Het derde zwembad gebruikte koperzilverionisatie voor de desinfectie van het zwembadwater en werd gehanteerd als vergelijkingsbasis. Na onderzoek van het aantal uren die de jongeren in het zwembad doorbrengen, van de astma- en allergieantecedenten, van de levenswijze... van alle deelnemers aan deze studie, zijn de onderzoekers tot de volgende bevinding gekomen: jongeren die meer dan 500 uren in openluchtzwembaden op hun conto hadden, zagen hun risico op astma verdrievoudigd in vergelijking met jongeren die nooit gingen zwemmen in een zwembad met chloorhoudend water. Het probleem is duidelijk te wijten aan het chloor, maar de eigenlijke oorzaak zijn de irriterende chloorgassen die een tiental centimeter boven het wateroppervlak blijven hangen en die aan de basis liggen van de typische geur in heel wat zwembaden.
Wanneer chloor in contact komt met stikstofhoudende substanties zoals zweet, speeksel of urine, ontstaat er een scheikundige chloor-stikstofverbinding, in het bijzonder chloramine, die prikkelend is voor de luchtwegen.

U moet zeker niet wegblijven uit zwembaden, want zwemmen is een sport die zeer goed is voor de gezondheid, maar kies in de toekomst bij voorkeur een zwembad dat gebruikmaakt van koperzilverionisatie voor de desinfectie van het zwembadwater en dat daarvoor dus geen beroep doet op chloor.

(1) Jacobs J.H. en coll., Eur. Respir. J., 29 (4): 690-8, 2007.
(2) Brusasco V. en Rossi G., Universiteit van Genua, Italië.
(3) 17de Congres van de Europese Vereniging voor Pneumologie, 15-19 september 2007, Stockholm, mededeling van Prof. Nickmilder M., Universiteit Leuven, België.

Artikel gepubliceerd door Dr. Philippe Presles op 09/10/2007

Bronnen: 17de Congres van de Europese Vereniging voor Pneumologie, 15-19 september 2007, Stockholm.