• rating
    • rating
    • rating
    • rating
    • rating
    0 mening
  • Commentaren (0)

Bloed

Bloed

7. Bloedgroepen

Mens en dier reageren in het algemeen op ingespoten vreemde stoffen met de vorming van afweerstoffen. Dit kan zeer sterk het geval zijn met niet in het eigen lichaam gevormd (lichaamsvreemd) eiwit, dus ook met ingespoten bloed van een ander mens.Op de rode bloedcellen zitten stoffen die de vorming van afweerstoffen tegen vreemd bloed (dus vreemde eiwitten) op gang brengen. Het is echter ook gebleken dat vele mensen elkaars bloed wel verdragen. Door bloedonderzoek kan worden nagegaan tot welke bloedgroep men behoort. Het meest bekende stelsel - het ABO-systeem genoemd - kent de volgende groepen A, B, AB en O.Het bloed van A verdraagt het bloed van B niet en omgekeerd. AB echter verdraagt zowel bloed van A als van B. Het omgekeerde gaat evenwel niet op: A en B verdragen niet het bloed van AB. De gevolgtrekking die hieruit te maken valt hebben we te danken aan dr. Karl Landsteiner, die het probleem van de bloedklontering heeft onderzocht.Hij ontdekte dat het bloed van A stoffen bevat die gericht zijn tegen de rode bloedcellen van groep B, en omgekeerd, maar dat AB deze stoffen (ook wel klonterstoffen genoemd, maar beter is te spreken van agglutininen) niet bezit zodat deze groep zowel groep A als groep B verdraagt en natuurlijk ook groep AB.Bovendien bleek er nog een andere groep te bestaat die zowel de A- and de B-factor bevat en daarom op grond van het bovenstaande aan alle drie de andere groepen kan worden gegeven.De afweerstoffen (antistoffen, antilichamen of agglutininen) worden dus gevormd onder invloed van een stof (antigeen) die gekoppeld zit aan de rode bloedcellen van de ontvanger. Zij worden opgebouwd uit bepaalde bloedeiwitten (globulinen), door bepaalde cellen in het bloedplasma en door leukocyten en zij veroorzaken samenklontering (agglutinatie) van het samengebrachte bloed. Indien het verkeerde bloed wordt gegeven (bij een bloedtransfusie) ontstaan verschijnselen die kunnen variëren van temperatuurverhoging tot ernstige shock. ResusfactorenLater werd door toch nog optredende mislukkingen bij toepassing van het ABO-bloedgroepenstelsel ontdekt dat er in bepaalde gevallen nog andere bloedfactoren zijn. Men ontdekte dat een kind dat geboren wordt met bloedarmoede en zelfs met ernstige hersenbeschadigingen vrijwel nooit de eerstgeborene in het gezin is. Onderzoek naar de oorzaak hiervan leidde tot de ontdekking van de resusfactor (zo genoemd naar het resusaapje waarbij deze factor gevonden werd). Zo bleek dat de moeder door het eerste kind bepaalde afweerstoffen in haar bloed kan krijgen, die echter pas schadelijk zijn voor haar volgende kinderen.De bloedarmoede ontstaat door oplossen (hemolyse) van de rode bloedcellen van het kind. Hierbij wordt de bloedkleurstof afgebroken tot bilirubine. De lever is onvoldoende in staat deze afbraakproducten verder af te breken tot onschadelijke stoffen en er ontstaat een vorm van geelzucht. Omdat deze vorm van geelzucht - in het Latijn icterus - gepaard gaat met de beschadiging van de genoemde hersenkernen, spreekt de arts van kernicterus.Strijdigheid van de resusfactor ontstaat, zo leert de ervaring, alleen bij kinderen van wie de moeder resus-negatief is en de vader resus-positief en van wie het kind ook resus-positief zal zijn. Indien resus-negatief bloed wordt gegeven aan het pasgeboren kind met bloedarmoede door deze oorzaak, zal dit vaak levensreddend kunnen zijn. Bij deze behandeling - wisseltransfusie - wordt herhaalde malen via de navelstrengvaten ongeveer 20 milliliter bloed van de baby afgenomen en tegelijk vervangen (gewisseld) door bloed van dezelfde bloedgroep (A, B, AB of O), maar met resus-negatieve factor.De resusfactor wordt van belang voor het kind indien:

  • de moeder resus-negatief is en de vader resus-positief;s de erfelijke structuur van de resusgroep van de man voor het kind ongunstig is;
  • de moeder voorafgaande bloedtransfusies met (verkeerd) resus-positief bloed heeft gehad waardoor in haar bloed voor het kind schadelijke stoffen zijn gevormd;
  • de moeder reeds eerder zwanger is geweest waardoor zich in haar bloed de voor het kind schadelijke tegenstoffen hebben gevormd.
ResusantagonismeDe resusantistoffen kunnen worden gevormd door het toedienen van bloed (bloedtransfusie) en bij zwangerschapsimmunisatie. De resusantistoffen komen dus niet van nature voor, zoals de antistoffen van het ABO-systeem.Onder normale omstandigheden is de placenta (moederkoek), het orgaan dat een intrinsiek netwerk vormt met de bloedvaten van de baarmoederwand (waardoor zuur-stof en voedingsstoffen getransporteerd kunnen worden) niet doorgankelijk voor grote deeltjes zoals bloedcellen.Dit houdt dus in dat de bloedsomloop van moeder en kind volkomen gescheiden blijven. Er vindt alleen een uitwisseling van stoffen plaats door de vaatwand.De placenta hoort bij de nageboorte van het kind en tijdens het losscheuren ervan zullen resus-positieve bloedcellen, die in de placenta aanwezig kunnen zijn indien de vader resus-positief is, door het scheuren van de bloedvaten in het contactgebied overgaan in het bloed van de moeder. Het kind dat reeds geboren is ondervindt hier geen last van.Bij de moeder zijn echter tot enkele dagen na de bevalling in het bloed rode bloedcellen aantoonbaar die afkomstig zijn van haar kind. De moeder zal tegen deze indringers afweerstoffen gaan vormen. De basis voor latere resusmoeilijkheden wordt in dit geval dus gelegd na de geboorte van het eerste kind.Bij volgende zwangerschappen kunnen de afweerstoffen de placenta (foeto-maternale membraan) gemakkelijk passeren, omdat deze antistoffen zelf niet groot zijn, zoals de verkeerde bloedcellen van het kind dat wel waren.Naast de 'transfusie' van bloed van het kind in de bloedsomloop van de moeder via de losscheurende placenta kan een normale bloedtransfusie met (verkeerd) resus-positief bloed hetzelfde gevaar opleveren.Indien een dergelijke transfusie heeft plaatsgehad doordat de vrouw ooit zwanger is geweest, is het duidelijk dat in dat geval ook een eventueel eerste kind, mits het een resus-positieve vader heeft, met bloedarmoede (door hemolyse), geelzucht (kernicterus) en hersenbeschadigingen geboren kan worden. Ook is het duidelijk dat een lichte beschadiging van de placenta dit gevaar kan opleveren.Tegenwoordig wordt in het begin van de zwangerschap reeds een bloedonderzoek gedaan. In geval van resus-negatief bloed van de moeder (15 procent kans) wordt ook het bloed van de vader onderzocht om vast te stellen of deze resuspositief bloed heeft (85 procent kans). Is dat het geval, dan wordt het kind altijd kort na de geboorte een wisseltransfusie gegeven met resus-negatief bloed van zijn eigen ABO-groep teneinde vooral de hersenbeschadiging te voorkomen. Aan alle resusnegatieve vrouwen wordt bovendien binnen 36 uur na de bevalling anti-resus D-immuunglobuline gegeven. Hierdoor worden bij de moeder de van haar kind afkomstige rode bloedcellen afgebroken en wordt voorkomen dat de moeder antistoffen maakt. Een volgende zwangerschap biedt dan veel minder risico.

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Ziekten en aandoeningen, rubriek Bloed, stofwisseling, allergies, andere ziekten

Vindt u het artikel interessant?
 
spreek mee op E-gezondheid
Preview

*Verplicht in te vullen om een reactie te versturen

Gegevensbescherming
Avatar de Fanny
Door Fanny 26/09/13 - 12.01
Op zoek naar meer informatie omtrent deze ziekte 

Uw interactief gedeelte over Bloedziekten

Neem deel aan de meest recente discussies

  • Hallo, ik ben zeer dringend op zoek naar mensen met sikkelanemie/sikkelziekte! Het is voor ...

    Par Niki 24/02/2013 - 22h14

    0
    antwoord
    168 raadplegingen
  • meer terug te vinden op www.cibliga.be en www.vasulitis.nl

    Par pandakoala 15/02/2014 - 20h44

    1
    antwoord
    231 raadplegingen
  • Is er een verband tussen lupus en Lichen planus, vulvaire lichen ?

    Par pooki 17/04/2012 - 18h03

    0
    antwoord
    340 raadplegingen
  • Een dokter die je alleen maar MEDROL laat nemen bestrijdt niet de ziekte maar wel de symptonen ...

    Par jeanke1952 15/05/2012 - 17h51

    4
    antwoorden
    1513 raadplegingen
  • Dag allemaal, ik ben al sinds mjn dertigste vereerd met systeemllupus ( ben 48 nu ). Mijn ...

    Par biemba 20/04/2012 - 13h30

    4
    antwoorden
    1513 raadplegingen
  • Is er een verband tussen lupus en Lichen planus, vulvaire lichen ?

    Par pooki 17/04/2012 - 18h03

    0
    antwoord
    340 raadplegingen
  • Hallo, ik ben zeer dringend op zoek naar mensen met sikkelanemie/sikkelziekte! Het is voor ...

    Par Niki 24/02/2013 - 22h14

    0
    antwoord
    168 raadplegingen
  • Op zoek naar meer informatie omtrent deze ziekte

    Par Fanny 26/09/2013 - 11h01

    1
    antwoord
    231 raadplegingen
  • Op zoek naar meer informatie omtrent deze ziekte

    Par Fanny 26/09/2013 - 11h01

    1
    antwoord
    231 raadplegingen
  • Hallo, ik ben zeer dringend op zoek naar mensen met sikkelanemie/sikkelziekte! Het is voor ...

    Par Niki 24/02/2013 - 22h14

    0
    antwoord
    168 raadplegingen
  • Dag allemaal, ik ben al sinds mjn dertigste vereerd met systeemllupus ( ben 48 nu ). Mijn ...

    Par biemba 20/04/2012 - 13h30

    4
    antwoorden
    1513 raadplegingen
  • Is er een verband tussen lupus en Lichen planus, vulvaire lichen ?

    Par pooki 17/04/2012 - 18h03

    0
    antwoord
    340 raadplegingen
Index ArchiefAlfabetische indexIndex van de receptenIndex van meest gezochte artikels
De diensten