Bipolaire stoornissen: tien jaar van gemiste diagnose

Gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 17/08/2016 - 09h57
-A +A

Een bipolaire stoornis is een ernstige en invaliderende ziekte die zich meestal al op jongvolwassen leeftijd begint te manifesteren, tussen 15 en 25 jaar. De afwisseling van periodes van euforie en depressie maakt dat de diagnose bijzonder moeilijk te stellen is en vaak ook te laat wordt gesteld, vertelt prof. Marion Leboyer*, voorzitter van de ‘Fondation FondaMental’, een Frans verbond van wetenschappelijke samenwerking rond geestelijke gezondheid.

PUB

In welke mate is een laattijdige diagnose van een bipolaire stoornis schadelijk?

Tussen het begin van de ziekte en de diagnose verstrijkt er gemiddeld tien jaar. Het is bekend dat hoe vroeger een chronische ziekte wordt opgespoord hoe beter de prognose is. Dat geldt dus ook voor deze aandoening. Voor bipolaire stoornissen zijn de eerste jaren bovendien cruciaal: “De eerste vijf jaar van de ziekte worden als een kritieke fase beschouwd, waarin de kansen op remissie (afname) het grootst zijn en de respons op de behandeling het best is”, verklaart prof. Marion Leboyer. Voor alle duidelijkheid: deze stemmingsstoornis die gekenmerkt wordt door afwisselende periodes van euforie (de zogenaamde manische periode) en depressie is niet te genezen. We kunnen de evolutie wel afremmen en de ziekte stabiliseren, waardoor de patiënten een normale levenskwaliteit kunnen hebben.

Maar als de ziekte niet tijdig wordt opgespoord en de evolutie niet wordt afgeremd, ontwikkelen veruit de meeste patiënten bijkomende pathologieën.”Concreet gaat het om angststoornissen, verslaving, suïcidaal gedrag en vooral somatische ziektes (obesitas, hypertensie, diabetes, dyslipidemie of verstoring van de vetstofwisseling, enz.). Zo is bewezen dat 20% van de mensen met een bipolaire stoornis ook kampt met het metabool syndroom. In de algemene bevolking komt die aandoening maar half zo vaak voor.” Patiënten bij wie geen diagnose wordt gesteld, dreigen daardoor ook vroeger te sterven (de levensverwachting ligt gemiddeld tien tot twintig jaar lager). Voor een groot deel is het overlijden te wijten aan de ermee gepaard gaande hart- en vaatziektes.

Alles bij elkaar heeft deze ziekte, die zich meestal op de leeftijd van 15 tot 25 jaar manifesteert, desastreuze gevolgen zowel qua levensprognose als levenskwaliteit: hogere werkloosheid, breken met de familie, alcoholverslaving, drugsverslaving, zelfmoordpogingen, enz. De afwisseling van manische en depressieve fases tast namelijk op een nefaste manier het denken, het handelen, het gevoelsleven, het gedrag en de algemene gezondheid aan. Maar als de diagnose helemaal in de beginfase van de ziekte valt en als de ziekte correct wordt opgevolgd en behandeld, kan de prognose heel goed zijn.

Hoe worden bipolaire stoornissen opgespoord?

De diagnose wordt makkelijker als ze gebeurt met multidisciplinaire teams. Maar het is niet alleen belangrijk dat er wetenschappelijke samenwerking groeit en dat gezondheidsprofessionals bij de diagnose betrokken worden. Ook het grote publiek en de patiënten zelf moeten beter geïnformeerd worden over deze stemmingsstoornis en de gevolgen ervan. Omdat er geen specifieke biologische markers voor deze ziekte bestaan, kunnen we jammer genoeg niet afgaan op de klinische manifestatie van de symptomen. Al is het opsporen van de symptomen nooit makkelijk: “Sommige aanwijzingen kunnen ons wel op het spoor zetten: bij een familiale voorgeschiedenis van bipolaire stoornissen als er bij familieleden een voorgeschiedenis aanwezig is van depressie of manie, en bij een depressie met de volgende kenmerken: het heel plots opkomen van de depressie, emotionele afstomping en slaapzucht”, besluit prof. Marion Leboyer.

Gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 17/08/2016 - 09h57

* Professor Marion Leboyer is hoogleraar te Université Paris-Est Créteil, hoofd van de Psychiatrie afdeling (CHU Créteil) van het Chenevier Mondor Hospital Group, directeur van de wetenschappelijke stichting FondaMental, dat zich toelegt op het onderzoek en zorg op vlak van mentale gezondheid.

Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Bipolaire stoornis: praat erover Gepubliceerd op 03/05/2016 - 15h53

De bipolaire stoornis is een mentale chronische ziekte die een zware handicap kan vormen en sociale gevolgen heeft zowel binnen als buiten het familiale milieu. Ze wordt behandeld met geneesmiddelen en psychotherapie, maar sinds enkele jaren maakt me...

Wat zijn bipolaire stoornissen precies? Geüpdatet op 27/06/2006 - 00h00

Bipolaire stoornissen, beter bekend als manisch-depressieve stoornissen, worden gekenmerkt door extreme stemmingsschommelingen. Daarbij wisselen periodes van opwinding en depressie elkaar af, met tussendoor ook normale periodes. De gevolgen van die l...

Meer artikels