Bijschildklieren

Gepubliceerd op 19/02/2003 - 00h00
-A +A

De bijschildklieren zijn kleine endocriene kliertjes die achter en tegen de schildklier aan liggen.

PUB

1. Inleiding

De klieren (glandulae parathyreoideae) produceren een hormoon dat een regelende invloed heeft op de kalk(calcium)- en fosfaathuishouding in het lichaam en bijgevolg van belang is voor de botvorming en de werking van spieren en zenuwen.De bijschildkliertjes, meestal vier in getal (soms zijn het er ook wel twee of meer dan vier), zijn kleine geel tot okerachtig gekleurde orgaantjes van niet meer dan een halve centimeter. Ze zijn gelegen tussen de achterzijde van de schildklier en de voorzijde van de luchtpijp.Bij elkaar wegen de bijschildklieren nog geen 100 milligram. Het zijn dus zeer kleine orgaantjes, die echter een grote hormoonproductie hebben. Met het ongeoefende oog zijn ze moeilijk van het schildklierweefsel te onderscheiden, onder de microscoop is het onderscheid veel duidelijker.Het schildklierweefsel bestaat uit blaasjes (follikels), terwijl het weefsel van de bijschildklier is opgebouwd uit klompjes en strengen cellen. De bijschildklier is, net als alle klieren met inwendige afscheiding, omgeven door een bindweefselkapsel dat voor de stevigheid zorgt.Vóór de puberteit kan men in het algemeen in het weefsel slechts één celtype onderscheiden. Na de puberteit is er een duidelijk onderscheid te maken tussen twee typen cellen: de cellen met grote kernen en een egale celinhoud (hoofdcellen) en daarnaast de cellen met een korrelige inhoud die gemakkelijk kleurt met zure verbindingen.Het eerste celtype, de hoofdcel, maakt het eigenlijke product van de bijschildklier, het PTH (parathyroïd hormoon), meestal parathormoon genoemd. Het PTH is een klein eiwitmolecuul met een moleculair gewicht van ongeveer 9000. Het andere celtype produceeýt eveneens hormoonachtige stoffen. Naast het parathormoon produceren de schildklieren calcitonine, dat eveneens een regelende werking op het calcium- en fosfaatgehalte in het lichaam heeft. Calcitonine werkt veel sneller dan het parathormoon. Calcitonine stimuleert voornamelijk de calciumuitscheiding in de nier en kan dus als een tegenhanger van parathormoon worden beschouwd. Terwijl parathormoon de opneming van kalk bevordert, regelt calcitonine de uitscheiding van kalk.Inzicht in de werking van het PTH wordt verkregen door een analyse te maken van:

  • de werking van de bijschildklier onder normale omstandigheden;
  • de veranderingen in het lichaam bij een verminderde werking, dus bij een tekort aan het hormoon (hypofunctie);
  • de veranderingen in het lichaam bij een vermeerderde werking, dus een teveel aan geproduceerd hormoon (hyperfunctie).

2. Normale werking

De taak van het parathormoon is het regelen van het kalk(calcium)- en fosfaatgehalte van het bloed. Kalk en fosfaat spelen een belangrijke rol bij de opbouw van het bot. We mogen echter niet veronderstellen dat als bot eenmaal gevormd is, er geen veranderingen meer optreden.Zowel bij jonge mensen als bij volwassenen en ouderen vindt dagelijks een voortdurende botopbouw (osteoblastische activiteit) en botafbraak (osteoclastische activiteit) plaats. Dit betekent dat er kalk en fosfaat moet worden uitgewisseld tussen bot en bloedvatenstelsel.Daarnaast speelt calcium een belangrijke rol bij de werking van spieren en zenuwen. Vooral voor de activiteit van spiervezels is kalk onmisbaar en wijzigingen in het kalkgehalte (calciumspiegel) van het bloed kunnen dan ook gepaard gaan met ernstige stoornissen van de spierwerking.Patiënten die na een operatie van de schildklier klagen over een pijnlijk gevoel in de handen, overgaand in krampen waarbij veelal de vingers stijf tegen elkaar komen te staan, hebben hoogstwaarschijnlijk tetanie ten gevolge van een verstoord kalkevenwicht in de weefselvloeistof.Bij een beschouwing van de invloed van calcium en fosfaat in het lichaam moet rekening worden gehouden met een aantal mechanismen: in de eerste plaats moeten de beide stoffen worden opgenomen door het darmstelsel. Zij moeten aanwezig zijn in het voedsel en kunnen worden opgenomen door de darmwand.In de tweede plaats dient het gehalte aan calcium en fosfaat van het bloed binnen nauwe grenzen gelijk te blijven. In de derde plaats is er de opneming van kalk uit het bloed, via de weefselvloeistof, door botten en spieren, en ten slotte moeten kalk en fosfaat ook weer kunnen worden afgevoerd en de enige mogelijkheid daartoe is via de nieren.Het parathormoon dient voornamelijk voor het gelijk houden van het kalkgehalte van het bloed. Uitvoerig onderzoek heeft aan het licht gebracht dat het parathormoon niet alleen verantwoordelijk is voor de opneming van kalk uit de darmen maar tevens voor de vrijmaking van kalk uit de botten.Door deze twee mechanismen kan het kalkgehalte van het bloed op peil worden gehouden. Blijft de vraag op welke wijze de bijschildklier zelf wordt geïnformeerd omtrent het minder of meer afgeven van parathormoon.

Gepubliceerd op 19/02/2003 - 00h00
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Nierstenen: wegspoelen met veel water Gepubliceerd op 20/04/2016 - 11h45

Bij alle soorten nierstenen is het belangrijkste probleem de verzadiging van de urine door substanties die een rol spelen bij de compositie van de niersteen. Veel water drinken heeft een verdunnend en weldoend effect, maar we moeten ook een hardnekki...

Hoe groot is de kans dat u nierstenen krijgt? Gepubliceerd op 21/09/2012 - 14h24

Een niersteen is een kristallisatie van bepaalde stoffen in de nieren of in de urinewegen . Meestal wordt de steen vanzelf afgevoerd met de urine. Maar soms is hij zo groot dat hij geblokkeerd raakt en dat veroorzaakt een enorm pijnlijke nierkoliek....

Peesontsteking oorzaak nummer één van schouderpijn Gepubliceerd op 03/04/2013 - 11h33

Een peesontsteking of tendinitis is de meest voorkomende oorzaak van pijn in de schouder . De ontsteking van de schouderpezen hindert bij het bewegen van de schouder, vooral in de hoogte. Ze veroorzaakt ook pijn die kan uitstralen naar de hals of de...

Meer artikels