Bejaarden en slaap

Vorige week hebben we de verschillende slaapfasen besproken. Nu zullen we gemakkelijker kunnen omschrijven welke slaapstoornissen kunnen voorkomen bij bejaarden.

• Bij bejaarden worden vaak de volgende waarnemingen gedaan:
• Opgelet voor geneesmiddelen

Bij bejaarden worden vaak de volgende waarnemingen gedaan:

• De paradoxale slaap verandert weinig of niet.
• Het inslapen duurt langer en bejaarden worden 's nachts vaker wakker.
• Stadium 3 verdwijnt bijna volledig en stadium 4 volledig. Er blijft weinig tijd over voor de diepe slaap.
• De uitgesproken verkorting van de slaapfasen 3 en 4 verklaart gedeeltelijk waarom bejaarden klagen dat ze te weinig slapen, hoewel de totale slaaptijd vrijwel normaal is. Ze worden ook gemakkelijker wakker dan jonge mensen.
• De slaap 's nachts vermindert geleidelijk. Meer dan 40% van de bejaarden lijdt aan slapeloosheid (of insomnia).
• Bejaarden vertonen frequente episoden van trage ademhaling of adempauzes tijdens de slaap: van 5 per nacht op 24-jarige leeftijd tot 50 per nacht op 74-jarige leeftijd. Door die adempauzes wordt men telkens even wakker, wat de fragmentatie van de slaap bij bejaarden verklaart.
• Bejaarden snurken ook meer, wat de kwaliteit van de slaap vermindert.
• Hartritmestoornissen treden vaker op bij bejaarden dan bij jonge volwassenen.

De slaap ondergaat dus een "normale" verandering met het verouderen. Maar slaapstoornissen kunnen ook te wijten zijn aan allerlei medische problemen, bijv. pijn, verkeerde inname van geneesmiddelen, depressie en de consumptie van alcohol.

Opgelet voor geneesmiddelen

Bepaalde geneesmiddelen, zoals bloeddrukverlagende middelen (bijv. bètablokkers) kunnen slaapstoornissen veroorzaken. Ook alcohol verstoort de slaap.Bejaarden brengen dan ook meer tijd in bed door maar slapen minder en grijpen dan ook gemakkelijk naar slaapmiddelen (hypnotica). 25 tot 40% van de 60-plussers klaagt over een slechte slaap. In meer dan de helft van de gevallen klagen ze dat ze vaak wakker worden. In meer dan 20% van de gevallen beweren ze dat ze te vroeg wakker worden en in 33% van de gevallen kunnen ze moeilijk inslapen.Er werd veel vooruitgang geboekt bij de behandeling van slaapstoornissen: lichttherapie, melatonine, psychotherapie en geneesmiddelen.Verschillende Belgische ziekenhuizen beschikken over gespecialiseerde slaaplaboratoria, die de oorzaak van de slaapstoornissen kunnen achterhalen. Slapeloosheid bij bejaarden is geen fatale stoornis.

Artikel gepubliceerd door Pierre Dewaele, wetenschappelijk journalist op 14/01/2003

Bronnen: Belgian Association for the Study of Sleep