Baarmoederhalskanker: de laatste stap naar een vaccin

Weldra verschijnt er waarschijnlijk een vaccin dat vrouwen zou kunnen beschermen tegen het papillomavirus, het virus dat de meeste gevallen van baarmoederhalskanker veroorzaakt.

Uit de eerste proeven blijkt dat het vaccin bijzonder doeltreffend is, zodat nu voor het eerst een vorm van kanker preventief kan worden bestreden.Het papillomavirus dat door contact met de huid wordt overgedragen, meestal bij geslachtsgemeenschap, is de meest verspreide seksueel overdraagbare aandoening (SOA) in de industrielanden. Het virus veroorzaakt genitale infecties die gemakkelijk kunnen worden opgespoord met een baarmoederhalsuitstrijkje, maar de infectie is vaak latent (onmerkbaar) of goedaardig. In sommige gevallen veroorzaakt ze echter precancereuze letsels die dan, als ze niet worden behandeld, kunnen evolueren naar baarmoederhalskanker.Wereldwijd krijgen jaarlijks 500.000 vrouwen baarmoederhalskanker, voor Europa bedraagt dat cijfer 25.000.

Een veelbelovend vaccinAmerikaanse onderzoekers hebben een experimenteel vaccin ontwikkeld dat specifiek gericht is tegen één van de stammen van het virus: het papillomavirus type 16. Die stam komt voor in 50% van de gevallen van baarmoederhalskanker en bij ongeveer 20% van de vrouwen ter wereld. De eerste klinische studies werden gedurende 2 jaar uitgevoerd bij 2.392 vrouwen van 16 tot 23 jaar. De vrouwen werd in meerdere groepen ingedeeld: de ene groep kreeg placebo (een neppil), de andere groepen kregen verschillende doses van het vaccin. In de eerste groep hebben 41 vrouwen (3,8%) een infectie opgelopen, terwijl bij de gevaccineerde vrouwen geen enkel geval van infectie werd gesignaleerd.Het vaccin kan dus bescherming bieden tegen infecties en de verwikkelingen in associatie met de kanker.De studies werden nog maar bij een beperkt aantal vrouwen uitgevoerd. Momenteel zijn fase III-tests in uitvoering bij duizenden vrijwilligsters over de hele wereld. Verwacht wordt dat het vaccin over 5 jaar op de markt kan worden gebracht. Dat zou dan het eerste preventieve vaccin tegen kanker zijn.

Door niet-besmette vrouwen te vaccineren, zou men het aantal gevallen van baarmoederhalskanker aanzienlijk kunnen verlagen.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache : Aanpassing: Dr. Philippe Burton op 10/12/2002

Bronnen: New England Journal of Medicine, 21 november 2002, blz. 1645 en 1703