Artrose, artritis en obesitas: opletten met vet

We weten dat overgewicht risico's inhoudt voor het cardiovasculair apparaat: het hart en de bloedvaten dus. Maar wist u ook dat overtollig vet de kans vergroot aan gewrichten pijn te hebben?

• De schadelijke gevolgen van vetten

Het spookbeeld van artrose bedreigt een groot deel van de bevolking. Op termijn, krijgen we allemaal te maken met deze belastende en zeer pijnlijke aandoening van de gewrichten. Deze dreiging is des te reëler naarmate men aan overgewicht lijdt. Wie een BMI (Body Mass Index) heeft van meer dan 30, heeft twee- tot negenmaal meer kans om artrose te krijgen aan de heup of aan de knie (1). Daarom maakt gewichtsverlies deel uit van de therapie, die aanbevolen wordt aan mensen die zowel aan obesitas als aan artrose lijden. Soms volstaat gewichtsverlies om de pijn te doen verdwijnen (2). Hoe komt dat? Iedereen begrijpt dat overgewicht leidt tot extreme druk op de gewrichten en dat vanaf een zekere intensiteit het kraakbeen beschadigd wordt. Maar dat verklaart uiteraard niet waarom ook artrose aan de vingers vaak verdwijnt bij mensen met obesitas die een vermageringskuur volgen. Er moet dus ook iets anders zijn, maar wat?

De schadelijke gevolgen van vetten

Uiteindelijk blijkt dat heel wat problemen die met overgewicht te maken hebben in feite resulteren uit een inflammatoire overactiviteit. Het vet in de buurt van de gewrichten zorgt voor de aanmaak van zeer agressieve substanties (de adipocytokines) die het kraakbeen aantasten. De heilzame werking van het gewichtsverlies zou dus minder te maken hebben met de verminderde druk op de dragende gewrichten dan met het verdwijnen van de vetophopingen rond die gewrichten. Dit heeft uiteraard een aantal praktische gevolgen. Gedurende vele jaren, heeft men zwaarlijvigen bepaalde fysieke activiteiten aangeraden, zoals zwemmen en fietsen, om een te zware belasting op de gewrichten te vermijden. Nu begrijpt men dat die belasting niet verantwoordelijk was voor de kwalen die men haar toeschreef. Men heeft bijgevolg de aanbevolen sportactiviteiten uitgebreid met wandelen, lopen, enz. Sommige specialisten gaan nog verder en beweren dat het sedentaire leven, dat vaak gepaard gaat met obesitas, de voornaamste oorzaak is van het degeneratieproces van de gewrichten. Diezelfde specialisten moedigen bijgevolg alle zwaarlijvigen aan om zoveel mogelijk beroep te doen op hun gewrichten. Artrosepatiënten met overgewicht zouden zichzelf dus niet mogen ontzien. Ze moeten integendeel veel inspanningen doen, naar het voorbeeld van die enkele professionele golfspelers zoals John Daly of Daren Clarke, die hun rond buikje vrolijk showen op alle greens van onze planeet, zonder blijkbaar last te hebben van hun heupen en hun knieën.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist op 06/10/2008 - 23:00

Bronnen: (1) Lohmander S. Management of obesity induced arthritis. Ann. Rheum. Dis 2006, 65 (suppl ii) abstract SP0011 (2) Rhumatos. Sept 2006. Vol 3. P 297