Als de gewrichten te veel gewicht moeten torsen

Geüpdatet door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 26/05/2015 - 16h40
-A +A

Hoe groter het overgewicht, hoe zwaarder de gewrichten te lijden hebben. Mensen met obesitas hebben daardoor ook heel vaak zogenaamde osteoarticulaire klachten. De meest voorkomende aandoening is artrose van de knie. Dat risico neemt zelfs al bij een matig overgewicht toe.

PUB

Overgewicht schaadt de gewrichten

Obesitas is een risicofactor voor osteoarticulaire aandoeningen.
Door het overgewicht vertonen de gewrichten voortijdig mechanische slijtage. Die mechanische slijtage wordt veroorzaakt door het extra gewicht dat de al belaste gewrichten moeten dragen. Maar dat is niet alles. Bij mensen met overgewicht is dat gewicht ook iets anders verdeeld, waardoor ze soms anders gaan stappen.

De knieën zijn bij het stappen onderhevig aan een kracht die overeenkomt met drie tot zes keer het lichaamsgewicht. Het is dan ook makkelijk te begrijpen waarom het risico op gonartrose of artrose van de knie bij mensen met obesitas vier tot vijf keer hoger ligt.
Om dezelfde reden worden heupprothesen 2,5 keer meer geplaatst bij obese personen.

Mensen met gewichtsproblemen kampen vaker dan andere mensen met artrose - vooral artrose in de knie en de heupen, maar ook in de pols- en handgewrichten. De slijtage doet zich bij obesitas meestal aan beide zijden van het lichaam voor. Het risico stijgt evenredig met de bodymassindex, maar het bestaat ook al bij licht overgewicht.

Veroorzaakt obesitas artrose of omgekeerd?

Pijn bij artrose gaat vaak samen met een vermindering van lichaamsbeweging, wat dan weer tot sedentariteit kan leiden (een factor die gewichtstoename bevordert). Maar het is aangetoond dat er wel degelijk eerst van obesitas sprake is en dan pas van artrose, niet andersom dus.

Mechanische overbelasting is niet de enige factor die de gewrichten aantast. Het vetweefsel speelt een rol in de aanmaak van tal van hormonen en groeibevorderende stoffen. Abnormaal veel vetweefsel kan het kraakbeen en het bot beschadigen en zo het ontstaan of de verdere ontwikkeling van artrose versterken. Te veel vet, vooral buikvet, kan ook de minerale botdensiteit beïnvloeden.

Wat u moet onthouden: overgewicht of obesitas vervier- tot vervijfvoudigt  het risico op artrose op mechanische wijze of via de stofwisseling.

 

Wat met andere osteoarticulaire aandoeningen door overgewicht?

Overgewicht zou geen uitlokkende factor zijn voor rugklachten. Het kan er wel voor zorgen dat bestaande rugklachten chronisch worden. Dat verklaart waarom mensen met overgewicht ook vaak kampen met rugpijn.

Poliartritis is een auto-immuunziekte waarbij erfelijke en milieufactoren een rol spelen, maar overgewicht niet.

Het verband met jicht daarentegen is wel bekend. Waaraan het ligt, is niet echt bekend. Maar er zijn dus verhoudingsgewijs meer mensen met jicht die ook met overgewicht kampen.

Obesitas en de gewrichten: praktische tips

Afvallen

Bij een gewichtsverlies van 500 gram zouden de gewrichten bij elke stap al twee kilo minder moeten torsen.

Obesitas kan het bewegingsapparaat  serieus beschadigen. Het  goede nieuws is dan weer dat zelfs een matig gewichtsverlies (5 tot 6 % van het lichaamsgewicht) de functionele staat van de gewrichten op heel significante wijze kan verbeteren en de ook pijn als gevolg van artrose sterk kan verlichten.

Lichaamsbeweging

Lichaamsbeweging wordt ten zeerste aanbevolen, maar niet elke lichamelijke activiteit is goed. Aan te raden zijn bepaalde spierversterkende oefeningen die de gewrichten meer ontlasten, de pijn verlichten, stramheid van de gewrichten verlichten, ze soepeler maken en het artroseproces vertragen. Welke oefeningen, hangt af van de staat van de gewrichten, welk gewricht en de symptomen. Sommige andere oefeningen kunnen dan weer extra schade aanrichten aan de gewrichten. Praat er dus over met uw huisarts en laat een programma op uw maat uitwerken, eventueel met de hulp van een kinesist.

Initialement publié par Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste le 23/09/2014 - 08h52 et mis à jour par Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste le 26/05/2015 - 16h40

Stürmer T. et al., Obesity, overweight and patterns of osteoarthritis: The Ulm Osteoarthritis Study. J Clin Epidemiol 2000; 53 : 307-13. Sharma L. et al., The mechanism of the effect of obesity in knee osteoarthritis: The mediating role of malalignment. Arthritis Rheum 2000; 43 : 568-75. Messier SP. et coll., Exercise and dietary weight loss in overweight and obese older adults with knee osteoarthritis: the Arthritis, Diet, and Activity Promotion Trial. Arthritis Rheum 2004; 50: 1501-10. Messier SP. et coll., Weight loss reduces knee-joint loads in overweight and obese older adults with knee osteoarthritis, Arthritis Rheum 2005 Jul; 52 (7):2026-32.

Bekijk dit artikel
PUB
Lees ook
Artrose: juist of fout? Gepubliceerd op 13/06/2017 - 13h10

Artrose is een veel voorkomende gewrichtsaandoening. Bijna de helft van de 35-plussers heeft een gewricht dat is aangetast door artrose, ook al hebben ze daar niet altijd last van. Bij de 70-plussers ligt het aantal gevallen van artrose zelfs al bove...

Wat weet u over artritis? Gepubliceerd op 16/12/2015 - 14h45

Artritis staat voor een geheel van aandoeningen die zich manifesteren door een ontsteking van een gewricht. Artritis kan op elke leeftijd optreden, maar het risico op artritis stijgt wel met ouder te worden.

Artrose: niet alleen de leeftijd speelt een rol! Gepubliceerd op 24/09/2013 - 06h44

Artrose is een veelvoorkomende aandoening waarbij sprake is van abnormale slijtage van de gewrichten. De ziekte komt veel meer voor na 50 jaar, maar men mag hieruit niet afleiden dat ze uitsluitend het gevolg is van de leeftijd. Het gewicht en repeti...

Meer artikels