• rating
    • rating
    • rating
    • rating
    • rating
    3 mening
  • Commentaren (0)

Als de puberteit te vroeg begint...

Als de puberteit te vroeg begint... Sommige kinderen komen te vroeg in hun puberteit: meisjes soms al vóór 8 jaar in plaats van 11 jaar. Dit verschijnsel lijkt meer voor te komen dan vroeger. Als de oorzaak eenmaal vaststaat, kan deze stoornis doeltreffend behandeld worden.

Hormonale veranderingen

De puberteit begint meestal tussen 11 en 13 jaar bij meisjes en tussen 13 en 15 jaar bij jongens. Tijdens deze overgangsperiode tussen kindertijd en adolescentie versnelt de lengtegroei en ontwikkelen zich de geslachtskenmerken en de voortplantingsfuncties. Deze veranderingen zouden op gang gebracht worden door de werking van bepaalde hersenstructuren (de hypothalamus en de hypofysevoorkwab) en van de geslachtsklieren (eierstokken of testikels). De geslachtsklieren worden gestimuleerd door diverse hormonen en beginnen op hun beurt hormonen af te scheiden: geslachtshormonen dit keer (bij jongens scheiden de testikels testosteron af, bij meisjes produceren de eierstokken eerst oestrogenen en nadien progesteron). Ook de bijnieren spelen een rol bij de schaamhaargroei. Bij meisjes is het eerste teken van de puberteit het verschijnen van schaamhaar en/of de borstontwikkeling. Okselbeharing verschijnt pas ongeveer anderhalf jaar later. De eerste maandstonden treden op rond 13 jaar, als de schaamhaargroei voltooid is, maar worden pas regelmatig één tot twee jaar nadien. Bij jongens begint de puberteit met een volumevergroting van de testikels. Pas nadien, wanneer ze voldoende testosteron produceren, ontwikkelen zich de mannelijke geslachtskenmerken: verlenging van de penis en groei van schaam-, oksel- en gezichtshaar. Testosteron stimuleert ook de zaadcelproductie en zorgt voor de rijping van de zaadblaasjes en de prostaat. Op dat moment neemt de gezichtsbeharing toe en groeit er ook haar op de borstkas en de buik. Tot slot begint de stem te "muiten". Bij sommige kinderen beginnen al die veranderingen echter te snel, soms zelfs vóór 8 jaar.

Welke behandelingen bestaan er om vroegtijdige puberteit te vermijden?

De meest logische oplossing is: de oorzaak aanpakken. Voor een goed begrip komen we even terug op het mechanisme dat de puberteit op gang brengt. Het gaat om een kettingreactie die begint in de hypothalamus. Deze kleine klier scheidt een hormoon af, GnRH, dat de hypofyse stimuleert, die op haar beurt geslachtshormonen afgeeft, gonadotrofines. Die werken in op verschillende weefsels en brengen bijvoorbeeld bij meisjes de borstontwikkeling, de schaamhaargroei en de menstruatie op gang. Bij vroegtijdige puberteit begint de afscheiding van GnRH te vroeg. Vandaar dat een hormoon wordt ingespoten dat dit proces tegengaat, om de puberteit uit te stellen. Deze hormonen worden GnRH-analogen of GnRHa genoemd.Ze worden ingespoten, een pijnlijke en lastige behandeling, want de zeer jonge patiënten moeten elke maand naar het ziekenhuis. Onlangs is echter een implantaat ontwikkeld dat geleidelijk GnRHa afgeeft in het lichaam. De nieuwe behandeling werd gedurende één jaar getest en vergeleken met de effecten van maandelijkse injecties. Ze blijkt bijzonder veelbelovend. In afwachting dat zo'n implantaat een courante techniek wordt, moet in de praktijk van bij de eerste signalen van vroege puberteit een arts geraadpleegd worden, want er bestaat een doeltreffende behandeling.

Artikel gepubliceerd door op 31/01/2006

Bronnen: Hirsch H.J. et coll., Pediatrics, december 2005.

Vindt u het artikel interessant?