Alles wat u moet weten over emfyseem

De term longemfyseem suggereert, dat hierbij zou gaan om slechts één enkele longziekte. In de praktijk wordt men echter geconfronteerd met longemfyseempatiënten die niet zo gemakkelijk te rubriceren zijn.

• 1. Begripsbepaling
• 2. Oorzaken
• 3. Klinische indeling
• 4. Symptomen
• 5. Complicaties
• 6. Behandeling

1. Begripsbepaling

Men heeft te maken met een aantal elkaar overlappende longafwijkingen of stoornissen van de longfunctie (chronisch-obstructieve longziekten).Deze term sluit specifieke infecties, tuberculose, silicose, tumoren en alle andere specifieke longziekten, zoals sarcoïdiose, het eosinofiele longgranuloom en de ziekte van Harkavy uit. In werkelijkheid heeft men te maken met een spectrum: aan de ene kamt patiënten met een zuiver etterige bronchitis, en aan de ander kant patiënten met een zuiver longemfyseem.Hieraan kunnen de volgende waarnemingen worden toegevoegd:

• de meeste patiënten kunnen ergens tussen deze twee uitersten geklasseerd worden; ze hebben zowel een bronchitische als een emfysemateuze component, waarbij één van de twee overheerst;
• er is meestal een astmatische of bronchospastische component aanwezig, die soms het ziektebeeld overheerst.

Longemfyseem wordt gekenmerkt door het verdwijnen van de normale structuur van de longblaasjes (alveoli), doordat de alveolaire tussenschotten (septa) verdwijnen en er zich kleinere en grotere blazen (bullae) vormen.Dit proces gaat gepaard met het verdwijnen van longcapillairen, die in deze tussenschotten lopen, waardoor het gaswisselend oppervlak van de longen afneemt. Deze veranderingen spelen zich meestal in grote delen van de longen af, maar tonen wel plaatselijke verschillen.Men onderscheidt ook wel een diffuse, een centrilobulaire en een paraseptale vorm. Een van de belangrijkste gevolgen is het verlies van retractiekracht (elasticiteit) van de longen.

2. Oorzaken

Longemfyseem is in de westerse wereld een veel voorkomende ziekte, die een zekere voorkeur toont voor mannen boven de 45 jaar, maar in principe op elke leeftijd kan voorkomen.De onderstaande factoren komen als potentiële oorzaken in aanmerking:- sigaretten roken;- luchtverontreiniging;- beroepsinvloeden;- allergie;- auto-immuniteit;- infecties;- erfelijke aanleg;- geslacht;- ras;- veroudering. Sigaretten rokenDe meeste patiënten met longemfyseem hebben jarenlang sigaretten gerookt. Na consumptie van 30.000 tot 60.000 sigaretten, een aantal dat ongeveer overeenkomt met één pakje per dag gedurende acht jaar, is de kans op het optreden van longemfyseem reeds verdubbeld. LuchtverontreinigingDe invloed van luchtverontreiniging staat niet vast, in die zin dat het hier vooral de kwantiteit betreft. Is er veel verontreiniging dat is er bijna altijd sprake van een groter aantal emfyseempatiënten. BeroepsinvloedenBij mijnwerkers wordt verhoudingsgewijs veel longemfyseem gevonden. Omdat echter de `eeste mijnwerkers ook zware rokers zijn, is het moeilijk deze factoren van elkaar te scheiden. AllergieDe relatie tussen allergie en het optreden van emfyseem is zwak, zo ze al bestaat. Indien een allergische conditie aanleiding geeft tot het ontstaan van astma, wordt de kans weer groter op het ontstaan van longemfyseem. Auto-immuniteitEr zijn slechts indirecte, maar geen directe aanwijzingen dat auto-immuniteit een rol zou spelen bij het optreden van longemfyseem. De kans op de aandoening is groter indien auto-immuniteit aanleiding geeft tot het optreden van astma. InfectiesDe betekenis van infecties bij het ontstaan van longemfyseem is omstreden. Als een patiënt eenmaal longemfyseem heeft, kunnen recidiverende infecties de progressie van het ziektebeeld versnellen. Erfelijke aanleg, geslacht, rasEen genetische, familiaire predispositie wordt regelmatig gevonden in bepaalde families, maar is geen regel. VerouderingLongemfyseem is zonder twijfel een aandoening van de oudere man. Als doodsoorzaak komt het bij mannen boven 65 jaar tweemaal zoveel voor als bij mannen tussen 55 en 64 jaar en vijfmaal zoveel als bij mannen onder 55 jaar. Daarom wordt wel gedacht aan veroudering als oorzakelijke factor. Men kan echter ook stellen, dat alle oorzakelijke factoren des te langer kunnen inwerken naarmate iemand ouder wordt.

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Ziekten en aandoeningen, rubriek Hart, Borst, Longen, Bloedsomloop