Alcohol en geweld, een complexe relatie

Dat alcohol geweld in de hand werkt, is al langer bekend. Toch mag alcohol in geen geval als excuus dienen voor dit soort gedrag. Een recente studie werpt inderdaad een ander licht op de zaak: wat als de opvatting over alcohol nu eens ons gedrag zou beïnvloeden?

• Er is een link tussen alcohol en agressiviteit en andere vormen van geweld
• Maakt alcohol agressief?
• Alcohol volstaat op zich niet om geweld te verklaren

Er is een link tussen alcohol en agressiviteit en andere vormen van geweld

Alcohol is het element dat het vaakst in verband wordt gebracht met geweld tussen mensen. Volgens een Franse enquête (1) heeft 40% van de mensen die betrokken zijn geweest bij een ruzie in een openbare ruimte in de twee daaraan voorafgaande uren alcohol gedronken. Hetzelfde geldt voor 25% van de daders van agressie buiten het gezin en voor 35% van de daders van agressie binnen het gezin. In alle gevallen was de hoeveelheid alcohol die vóór een bepaalde situatie gedronken was een van de nauwkeurigste voorspellers van deze uitingen van agressie.

Maakt alcohol agressief?

In diezelfde enquête geeft 6% van de ondervraagden ook toe agressief te worden van alcohol, 8% verklaart zijn zelfbeheersing te verliezen, 3% begint te ruziën, 3% geeft toe kwaad en onaangenaam te worden of aan het vechten te gaan. Uit farmacologische studies blijkt inderdaad dat alcohol het uitvoerend cognitief functioneren verstoort, waardoor met andere woorden de controle over het eigen gedrag verandert en agressieve reacties gemakkelijker optreden. Alcohol is dus een grote risicofactor op het vlak van geweld, maar alcohol volstaat op zich niet om tot geweld over te gaan en leidt niet noodzakelijk tot geweld. Het drinken van alcohol hangt samen met diverse katalysatoren van geweld: bars, nachttenten, grote massa's mensen, lawaaierige omgevingen, rokerige ruimtes, individuele factoren (persoonlijkheidsstoornissen, maar ook sociale problemen, delinquent gedrag…), enz.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 30/09/2008

Bronnen: Etude Evaluative sur les relations entre violences et alcool, Direction générale de la santé (MA 05 208), prof. Laurent Bègue, Institut Universitaire de France / Université Pierre Mendès-France, Grenoble.