Agressiviteit is niet altijd negatief

Geüpdatet door Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste op 27/06/2011 - 16h21
-A +A

Geweld of uitbarstingen van geweld op school, in de stad, op straat, in de bioscoop, in videospelletjes of in het echt, komen dagelijks aan bod in de media. Achter dit collectief beeld van geweld schuilt een aspect van de individuele psychologie dat een slechte naam heeft en ook slecht gekend is: agressiviteit.

PUB

Waarom is de mens agressief?

In de psychologie wordt agressie als volgt gedefinieerd: "onder agressiviteit verstaan we elke neiging die, op elke manier of in elke vorm, kwaad berokkent aan een individu, een groep of datgene waar dit individu of deze groep voor staa". Fysiek geweld is de duidelijkste vorm van agressief gedrag. Uiteraard is het in geen enkele gemeenschap toegestaan vrij uiting te geven aan bepaalde vormen van agressiviteit.De geschiedenis van de psychoanalyse sinds Freud is die van (onder meer) de geleidelijke ontdekking van het belang van agressiviteit in het menselijk gedrag. Freud beschreef twee instincten, twee fundamentele driften: de levensdrift, die ons ertoe aanzet alles in het werk te stellen om in leven te blijven, en de doodsdrift, de energie die de mens vooral aanzet tot zelfvernietiging. Freud ontwikkelde het idee dat elk individu de fundamentele behoefte voelt tot destructie. Als deze behoefte zich richt tegen andere mensen, spreekt men van agressiviteit. Agressiviteit is een menselijk instinct dat zich op verschillende manieren kan uiten.

De vele gezichten van agressiviteit

De meest zichtbare vorm van agressiviteit is fysiek geweld. Een minder opvallende vorm is verbaal geweld, dat trouwens even destructief kan zijn. De meer sluipende, subtiele vormen van agressiviteit uiten zich in ironie, vernedering, kwetsende uitlatingen, een zekere vorm van humor. Agressiviteit kan ook schuilgaan achter de facade van bepaalde sociale structuren, die bepaalde individuen macht geeft over andere individuen. Deze agressiviteit zien we dagelijks in de relaties op het werk, in de contacten tussen burgers en ambtenaren bijvoorbeeld. Er bestaan dus duidelijke, openlijke vormen en meer verdoken vormen van agressiviteit.

Agressiviteit is ook een reactie op de agressiviteit die men ondergaat, temeer daar de sociale barrières ons verbieden onze agressiviteit te uiten. Als Odette dagelijks vernederd wordt door haar directe chef en als ze (omwille van sociale conventies) niet in staat is daarop te reageren, is de kans groot dat ze woede en frustratie zal opstapelen, die op hun beurt agressiviteit uitlokken, en het kan goed zijn dat ze die afreageert op haar man of kinderen als ze 's avonds thuiskomt. In de jaren '60 hebben psychologen (Dollard, Doob en Miller) trouwens gesteld dat agressief gedrag een reactie is op frustratie. Volgens hen is agressief gedrag steeds te wijten aan frustratie, en omgekeerd leidt frustratie tot een vorm van agressie.

In andere situaties vindt het individu geen sociaal aanvaardbare uiting voor zijn agressie. In deze gevallen gebeurt het niet zelden dat fragiele personen hun agressiviteit op zichzelf richten. Dat is de oorzaak van bepaalde vormen van suïcidaal gedrag, automutilatie (men snijdt zich bv. in de onderarmen), risicogedrag, bepaalde vormen van verslaving. Er wordt soms ook geopperd dat er een verband zou bestaan tussen de ontwikkeling van bepaalde ziekten en het feit dat men zijn agressiviteit op zichzelf richt.

Initialement publié par Dr. Catherine Feldman, bewerkt door Dr. Philippe Burton le 17/03/2003 - 00h00 et mis à jour par Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste le 27/06/2011 - 16h21
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Woede (1) Geüpdatet op 30/12/2002 - 00h00

Woede, een van de hoofdzonden, wordt beschouwd als een van de meest schadelijke reacties. De berichten die we dagelijks in de kranten lezen, zijn heel vaak de weerspiegeling van woede en daden van agressie.

Woede: een verboden emotie? Geüpdatet op 13/05/2003 - 00h00

Woede maakt deel uit van het palet van de belangrijkste emoties, net zoals angst, verrassing, plezier, droefheid enz. Er is echter iets bijzonders mee. Wie uitdrukking geeft aan zijn woede, "een driftkikker", wordt vaak veroordeeld en krijgt de vraag...

Vleierij kan ook een teken van zwakte zijn... Geüpdatet op 03/06/2008 - 00h00

Armand is een vleier. Hij is zeer kwistig met complimenten, zo kwistig dat zijn omgeving het nu overdreven en zelfs vervelend begint te vinden. Wat gaat er om in zijn hoofd? Waarom kan hij blijkbaar niet functioneren zonder voortdurend complimenten r...

Meer artikels