
In de acute fase van een sportblessure geldt RADIJS
R - rust = immobilisatie
A - altijd hoog houden = elevatie
D - drukverband = compressie
en ten slotte vooral IJS
Het getroffen gewricht (bijvoorbeeld enkel of knie) of lichaamsdeel zo snel mogelijk koelen gedurende 20 minuten:
- Met een "coldpack" uit de ijskast. Niet direct op de onbedekte huid (bevriezingsgevaar) Dus: sok aanhouden. Een betere koeling wordt verkregen als het tussenmateriaal nat is. Fixeer het "coldpack" met een licht drukkend verband. Houd het been omhoog.
- Ijsblokjes in een plastic zak. Maak de ijsblokjes stuk en voeg wat water toe. Ook hier fixatie met een licht drukkend verband en het been omhoog.
- Stromend water indien geen "coldpack" of ijs voorhanden is. Liever niet direct op de huid, want door de straal gaan bloedvaatjes open en nemen zwelling en pijn toe. Zet de voet in een bak/emmer met water en ververs dat voortdurend.
- Ga na het ongeval door met koelen gedurende 48 uur. Ook 's nachts, want in een warm bed nemen de zwelling en de pijn snel toe.
- Koel om de 3 uur gedurende 15 minuten. Tussen de koelingen door wordt een drukverband aangelegd. In deze periode van 3 uur kan gedurende 15 minuten het drukverband eraf gehaald worden om de huid gelegenheid te geven wat warmer te worden en het bloed te laten circuleren.
- Men kan nu vast de "heel-lock" oefenen, een verband dat in de herstelperiode wordt gebruikt. Gebruik liever geen vette watten om broeien te voorkomen.
- Tot het moment dat de bandage wordt aangelegd gelden de volgende regels:
- absolute rust houden
- drukverband
- been hooghouden.
- Gebruik nooit middelen die de doorbloeding bevorderen, zoals smeersels of massage.
- Raadpleeg een arts. Een r?ntgenfoto is meestal niet nodig. Na een korte periode van strenge rust (3-5 dagen) kan de enkel gebandageerd worden. Voorwaarde daartoe is dat de enkel `slank' is. De kleur is onbelangrijk. Soms worden medicijnen of fysiotherapie in de overgangsfase voorgeschreven.
01/04/2003
Medica Press